Verslag Suriname (augustus 2014)

Missie Suriname 2014 Deze missie is een initiatief van Jill Willemsberg. Jill is geboren in Suriname maar is op 3 jarige leeftijd met haar moeder naar Nederland verhuisd. De laatste jaren heeft zij het contact met haar vader weer opgepakt via email en Facebook. Hij nodigde haar en haar 15 jarige dochter Amber uit om naar Suriname te komen. Jill werkt als opticien bij Eye Wish. Zij had het plan om gebruikte brillen te verzamelen en uit te gaan delen in het buitenland. Zij besloot om dit in Suriname te gaan doen zodat ze haar brillenproject kon combineren met vakantie en een bezoek aan haar vader. Jill nam contact op met Stichting Zienderogen en vroeg Jeroen Mulder om advies. Zij kreeg te horen dat Stichting Zienderogen niet met gebruikte brillen werkt maar met nieuwe monturen en dat de brillen op maat aangeboden worden. Tevens zou zij met 2 extra vrijwilligers veel meer mensen kunnen zien. Jill was om, Robert en Ellen werden ingeschakeld en de missie stond vast.

Jill en Amber vertrokken op 30 juli alvast naar Suriname om vader/opa te ontmoeten en wat dingen te regelen. Op zondag 3 augustus ontmoetten Robert en ik elkaar om 13.00 uur op Schiphol. Daarvoor zijn we nog even langs de bloemenzee gelopen ter nagedachtenis aan de ramp van de MH-17. Daar werden we wel even stil van….

Uitgezwaaid door onze gezinnen kon het avontuur beginnen. We vlogen met Surinam Airways en waren de enige blanken aan boord. Aan boord is het 1 grote reünie, iedereen is wel ergens familie van elkaar. De crew is zeer vriendelijk en de verzorging is uitstekend. De captain deed zelfs een rondje in het vliegtuig om een praatje te maken. We hadden een prettige vlucht zonder vertraging. Ondanks dat we om 19.45 uur (5 uur tijdsverschil) in Paramaribo landden was het pikkedonker. Dat hadden we niet verwacht maar is op zich niet zo gek als je dicht bij de evenaar zit.

We werden opgehaald door Jill, Amber en Rob Jansen. Rob is onze contactpersoon, hij is Nederlander maar woont al 20 jaar in Suriname. Hij werkt samen met stichting Corantijn Hij is een soort Sinterklaas die de hulpgoederen uit o.a.Nederland mag uitdelen aan de lokale bevolking. Hij kent de dorpen, de mensen en het leven in Suriname als geen ander. Hij had ook een logeeradres voor Robert en mij geregeld, een gastenverblijfje bij Ann, een kennis van hem. Als we in Paramaribo verbleven dan logeerden Robert en ik bij Ann, Jill en Amber logeerden bij Jill’s vader.

Maandag 4 augustus: Om 12 uur stond alleen een afspraak met dhr Esajas gepland. Hij is de manager van het Surinam Eye Centre in Paramaribo. Na een ontbijtje met Ann kwam Rob ons komen halen voor een sightseeing door Paramaribo. Links rijden en het stuur aan de verkeerde kant was ook even wennen. Onderweg ontstond spontaan het idee om verpleeghuis Ashiana te bezoeken. In dit verpleeghuis zitten de armste bewoners vanaf 60 jaar. Na een gesprek met de onderdirecteur en een korte rondleiding besloten we om een meetdag voor Ashiana op zaterdag 9 augustus te plannen.

Om 12 uur troffen Jill, Amber, Robert en ik elkaar bij het Surinam Eye Centre. Deze losstaande kliniek, maar onderdeel van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo is op 24 november 2009 geproclameerd en uitgegroeid tot een groot professioneel oogcentrum met eigen subspecialiteiten. Er zijn 8 oogartsen werkzaam. Dhr Esajas bleek zich ziek gemeld te hebben die dag. We konden wel op oogarts Drs. J. Pawiroredjo wachten. Hij had een druk spreekuur en negeerde ons volledig toen hij ons een paar keer passeerde. Wij geduldig wachten totdat hij opeens leek te vertrekken. Jill sprak hem aan en hij nodigde ons meteen uit in zijn kamer al waar hij meerdere malen zijn excuses aanbod voor het feit dat hij niet door had dat wij op hem zaten te wachten. We hebben over ons project verteld en hem gevraagd wat we konden doen met staarpatienten, hoge drukken etc. Zijn advies: namen en telefoon nummer noteren en aan hem overhandigen. Zij zouden dan bekijken of ze die mensen naar Paramaribo kunnen laten komen of dat ze bezocht kunnen worden door de oogbus, een bus uitgerust met een oogheelkundige unit waar artsen een deel van Suriname mee bezoeken. In samenwerking met de Lions, de Regionale Gezondheidsdienst (RGD) en de Medische Zending (MZ) speelt de Stichting Mobile oogbus in op de behoefte aan oogheelkundige zorg in Suriname. Onbereikbare gebieden van Suriname worden per vliegtuigje bezocht.

Varida Haarloo orthoptist en optometrist heeft daarna echt de tijd voor ons genomen en een rondleiding gegeven. Ook een kijkje genomen in de oogbus. Wat ons opviel was dat er geen gebrek was aan apparatuur, het nieuwste van het nieuwste. Na ons bezoek aan het Eye Centre kregen we een lift van de broer van Varida. Hij bracht ons naar een lokaal eettentje voor een echte Surinaamse hap: Pom. Gelukkig zaten we binnen want opeens was daar onze eerste tropische regenbui. Eind van de middag zijn Jill en amber naar (o)pa gegaan, Robert en ik naar ons appartement. Daar hebben we een wijntje opengetrokken en zijn vroeg gaan slapen.

Dinsdag 5 augustus: De wekker ging om 6 uur. Om 6.40 uur werden we door Rob opgehaald. Daarna Jill en amber opgehaald en in een kleine 2 uur naar onze eerste werklocatie gereden, Abadoekondre (district Marowijne). Tevens ons slaapadres voor de komende 3 nachten. We werden hartelijk ontvangen door Maria en haar man mijnheer Benjamin. Maria is het hoofd van het internaat, juf op school en regelaar. We vroegen ons af of zij ook nog wel eens tijd had om te slapen. De kerk bleek de beste locatie voor onze spreekkamer en brillenwinkel. Zodra we ingericht waren konden we beginnen want er zaten al genoeg mensen op ons te wachten. Maria deed de inschrijving van de mensen en stuurde ze met ingevuld briefje naar Jill. Bij Jill werd de autorefractie en de druk gemeten. Vervolgens deden Robert en ik visus, refractie etc. De lunch stond eigenlijk gepland om 13.00 uur maar door de drukte werd dit pas om 14.30. Maria had voor ons gekookt. We konden even apart zitten, bijkomen en kort evalueren. Aan het eind van de dag hadden we 102 mensen gezien, 27 brillen aangemeten, 32 kant en klare leesbrillen meegegeven en een paar zonnebrillen.

Woensdag 6 augustus: Vanaf 5 uur was het gedaan met de rust, een kraaiende haan, mobieltjes van andere gasten die afgingen en uiteindelijk de wekker. Robert is begonnen met een ochtendwandeling door het dorp. Met elkaar ontbeten en om 9 uur weer klaar voor bewoners uit Abadoekondre, de aanliggende dorpen Bernatimofo, Akalekondre, Moengo en geselecteerde kinderen van internaat La Providentia. Opvallend in Suriname is dat iedereen beschikt over een ID kaart. Wel zo makkelijk bij de inschrijving. Nog opvallender is dat bijna iedereen over een mobieltje beschikt. “Zo arm zijn die mensen dus niet” is een logische reactie. Robert stond op zijn strepen en die dag werd er om klokslag 13.00 uur geluncht. Meestal bestaat de lunch uit kip, rijst, groenten en komkommer. De middag was een stuk rustiger. Waarschijnlijk mede door de enorme regenval. Toen het droog werd kwam er weer volk. Tussen de metingen door is er soms ook even tijd om te dollen en foto’s te maken. Ondanks de rustige middag hebben we 119 mensen gezien waaronder veel kinderen van het internaat. De meeste kinderen bleken opvallend goed te zien. Toch hebben we een meisje met S-7 aan de bril geholpen en een jongen met sterke cylinders. Zij gaan straks heel blij worden met hun bril. Nadat we alles weer opgeruimd hadden zijn we het dorp in gegaan om sfeer te proeven en foto’s te maken. Bij de rivier keken we onze ogen uit. De 1 staat er te vissen, de ander doet de afwas, de volgende wast kleding en weer iemand anders staat zijn haar te wassen. Bijzonder om te zien.

Donderdag 7 augustus: Vandaag hebben we veel brillen voorgeschreven. De hoogste sterkte was voor een meisje van 11 jaar met S -13/S-7.75. Verder hebben we een familie gezien waarvan 2 kinderen cataract hadden. De jongen was al bekend bij een oogarts, het meisje hebben we verwezen naar een oogarts.

Vrijdag 8 augustus: Vandaag hadden we een teamuitje gepland. Robert tracteerde ons op een boottochtje op de Cottica rivier, de diepste rivier van Suriname. Voordat we aan boord gingen werden we door Maria uitgenodigd om bij de afsluiting van groep 1/2 te zijn. Voor deze kinderen was het de laatste schooldag en dit werd uitgebreid gevierd. De kinderen gekleed op hun paasbest druppelden 1 voor 1 binnen. De kinderen van groep 1 kregen een soort kroon van karton op hun hoofd. De 5 kinderen van groep 2 kregen een groene toga aan met bijpassende afstudeerhoed. De dominee kwam in de klas om wijze woorden uit te spreken. De 2e groepers werden 1 voor 1 naar voren gehaald en kregen van de dominee een certificaat overhandigd. Na de “bull uitreiking”werd er gezongen onder begeleiding van een drummer en kregen de kinderen een soort happy meal met frietjes. Het was ontzettend leuk om dit jaarlijkse ritueel mee te kunnen maken. Daarna zijn we gaan varen. Genoten van de wind door je haren en de prachtige natuur om ons heen. We bezochten nog een school en een verlaten dorpje. Door de binnenlandse oorlog die begon in 1986 en 6 jaar duurde zijn veel mensen gevlucht naar onder andere Moengo. Rond half 1 waren we weer terug bij ons gastenverblijf. Rob Jansen was er al om ons op te halen. Bij het afscheid kregen we van Maria een mooie tekst op een versierde kaart als dank voor ons goede werk. Dat had ze ook nog even tussen alle drukke bezigheden in elkaar geknutseld. Wat een geweldige vrouw! Terug in Paramaribo hebben we Jill en Amber afgezet en zijn Robert en ik naar de Hermitage mall gegaan. Een overdekt winkelcentrum met voor het eerst Wifi!!!! We hebben niets gekocht maar hebben heerlijk Europees gegeten en contact met het thuisfront gehad.

Zaterdag 9 augustus Vandaag stond verpleeghuis Ashiana op het programma. Toen we aankwamen zaten er al heel wat oudjes op ons te wachten. Een soort file met rollators. Het was de zwaarste dag tot nu toe. We hebben 70 mensen gezien, schreven 26 brillen voor en gaven 24 leesbrillen mee. De oudste patiente was 94. Als lunch kregen we Roti. Vandaag was de “Dag der Inheemsen”. De dag staat symbool voor respect voor en erkenning van de inheemse bevolking van Suriname. In 2006 heeft president Venetiaan de dag uitgeroepen tot nationale feestdag. In Paramaribo en in de inheemse dorpen wordt dit uitgebreid gevierd. Helaas hebben wij hier niets van meegekregen. Aan het einde van de dag waren we (met name ik) te moe om nog maar iets te ondernemen. Het enige klusje dat we nog gedaan hebben is het invoeren van brilrecepten. Daarna konden we aanschuiven bij Annet. Een vriendin van Rob die bruine bonen met rijst voor ons gekookt had. Het is altijd weer bijzonder dat er zulke lieve en gastvrije mensen bestaan die je belangeloos helpen.

Zondag 10 augustus: Vandaag werden we verwacht in Wit Santi, een uitgestrekt indianendorp van ongeveer 800 inwoners op ruim een uur rijden van Paramaribo. Het witte zand waarop het dorp gebouwd is geeft echt een vakantiegevoel. Rob bracht ons, hij kent meneer Swedo, onze gastheer, een druk baasje en voorzitter van Stichting Wit Santi Educatief Centrum. We zouden de metingen gaan doen in een nieuwe recreatieruimte maar een rieten hutje leek ons qua temperatuur meer geschikt. We waren onze spullen nog niet aan het uitpakken of de locale pers stond ons al te filmen. Robert heeft nog een interview gegeven. Er zou een item over ons gemaakt worden voor het nieuwsprogramma 1 voor 12. Meneer Swedo is naast onderwijzer ook journalist en hij zou zorgen dat er een stukje in Dagblad Suriname kwam. Als lunch kregen we pepre watra (peperwater), een indiaans soepgerecht gereserveerd met cassavebrood. We zagen vandaag 75 mensen, schreven 40 brillen voor, 22 kant en klare leesbrillen en 3 zonnebrillen. Een meisje met S-5,75 /S-6.5 kreeg een steeds grotere glimlach bij elk sterker glas dat ik voor haar hield. Robert manifesteerde zich vandaag als een kundige opticien en hobbyist. Hij zette de bestaande glazen van een meneer van een hele kapotte verlijmde bril over naar een nieuw montuur. Meneer helemaal blij, Robert trots. Dat zijn echt leuke dingen. Meneer Swedo bracht ons aan het einde van de dag weer terug naar Paramaribo.

Maandag 11 augustus: Na de drukte van gister en het enthousiasme van de meneer Swedo en de bevolking hadden we verwacht dat het druk zou zijn bij aankomst in Wit Santi. Het tegendeel was waar. Er zat 1 mevrouw. Het bleek dat zij al ruim 2 uur zat te wachten. Wij hebben haar maar eerst koffie gegeven een stuk taart, gebakken door de tante van Jill. De ochtend was teleurstellend. Opkomst: 5 mensen voor de lunch. We hadden echt geen idee wat de reden kon zijn. Meneer Swedo was niet aanwezig. Later hebben we hem gebeld en heeft hij nog wat mensen opgetrommeld zodat we aan het einde van de dag toch nog 30 mensen hadden gemeten. Om de tijd te doden hebben we om de beurt een wandeling door het dorp gemaakt, is Robert een tukkie gaan doen in een hangmat en heb ik geholpen bij het deegrollen van de Roti. Als het niet gaat zoals het moet, dan moet het maar zoals het gaat. Op terugweg heeft meneer Swedo ons nog door Bernard dorp gereden en heeft hij sterke verhalen zitten vertellen wat erg vermakelijk was.

Dinsdag 12 augustus: De laatste werkdag werden we verwacht in Cabendadorp gelegen in het district Para aan de verbindingsweg naar Zanderij. We hadden al vrij snel in de gaten dat de bewoners armer waren dan in de voorgaande dorpen en paste dus meer bij onze doelgroep. Meneer van der Bosch was onze gastheer en onze kok. Van hem kregen we weer petre watra en bruine bonen met rijst. We werden dus goed verzorgd. De mensen waren zeer vriendelijk en dankbaar. Als toetje zijn we nog even bij een kunstenaar geweest. Hij liet ons zijn houtsnijwerken zien. Jill en Robert kochten een beeldje van hem en wij kregen allemaal een rieten souvenirtje van hem. Het was een leuke dag! In totaal hebben we zo’n 800 mensen gezien. We schreven 200 brillen voor en gaven ook 200 kant en klare leesbrillen en een doosje zonnebrillen mee.

Van woensdag 13 t/m zaterdag 17 augustus hebben we nog meer van Suriname kunnen zien tijdens een vakantietripje. Rob bracht ons naar de Boven Suriname rivier. Vanaf Atjonie met een boot stroomafwaarts naar een klein resortje tussen de palmen. Op donderdag en vrijdag hebben we een kijkje kunnen nemen in Rob’s wereld. We hebben verschillende rivierdorpjes bezocht waar Rob wat spullen moest afleveren. Iedereen kent Rob en Rob opent deuren. We zijn op plaatsen en bij mensen geweest waar je als gewone toerist niet zal komen en dat maakte het tripje wel heel speciaal.

Op zaterdagmiddag waren we weer terug in Paramaribo. We waren weer uitgenodigd bij Annet om Saoto soep te komen eten. Na het invoeren van de brilrecepten hebben we afscheid genomen van Jill en Amber. Zondag vlogen Robert en ik weer terug naar Nederland en namen we afscheid van Suriname en van Rob. Mede dankzij hem is de missie een succes geworden. Verder danken wij onze sponsoren “De Surinamekalender”, uitgegeven door de Stichting Surinamekalender, “Childwelfare” en Eye Wish Opticiens.

Ellen Blom, 31 augustus 2014

*** UPDATE 11 oktober 2014 ***
In een kleine twee weken tijd hebben Jill en haar collega’s alle 200 brillen ingeslepen en daardoor konden de brillen vorige week mee in een grote zee container richting Suriname. Binnenkort kunnen alle op maat gemaakte brillen worden uitgedeeld aan de mensen. Grote klasse van Jill en haar collega’s. Daarnaast heeft Eye Wish Opticiens ook nog een €750,- gedoneerd aan deze missie!