Verslag Oekraïne (april 2010)

Kaart in het midden plaatsen
Verkeer knop
Fietsend
Transit

Op zaterdag 17 april 2010 vertrokken Bram Bol, George de Jong, John Moen, Rob Boon, Leo Copini en Robert-Jan Korteland op uitnodiging van de Henri Nouwenstichting voor een missie naar de Oekraïne. In 12 dagen heeft het team honderden mensen geholpen aan een bril-op-maat in onder andere verzorgingstehuizen, gevangenissen en kindertehuizen.  Voor fotos kunt u hier terecht.

Rond 8.00 uur staat Roman met Ivanka voor de deur om ons te begeleiden naar de eerste ‘onderzoekslocatie’. Er voor de deur en in de portiek staat een groep mensen klaar om ons te verwelkomen. Meteen uitpakken. “Mannen, hier gaan we refractioneren. Dit is 6 meter, hier Snellen ringenkaarten, daar zitten de patienten. In de andere ruimte doen we de vooronderzoeken en schrijven we bestaande gegevens uit. Hier stallen we monturen uit. Hier de kant en klaartjes, hier de zonnebrillen en hier de correctiebrillen”. Dit geeft een beetje weer hoe snel Bram Bol zorgt dat alles op z’n plek staat. Snel nog een kop koffie en laat iedereen maar binnen. Wat een rij mensen. Kinderen, ouderen, jongeren. Mensen nemen plaats in de ‘wachtruimte’ totdat ze aan de beurt zijn. Ik heb nog nooit zo veel objectieve metingen verricht met de skiascoop als vandaag. Bij veel mensen kom je oogziektes of degeneraties tegen, die niet verholpen kunnen worden. Dit is best triest, maar voordat we begonnen zei Bram tegen mij: “Robert-Jan, doe goed en kijk niet om, dat moet je constant in je achterhoofd houden”. Dat heb ik vandaag zeker gedaan. Een lange dag met vele indrukken, na weinig slaap en een lange heenreis, maar wat voelt dit goed!

Dinsdag 20 april. Vandaag staat een rehabilitatiecentrum voor kinderen op het programma. Het andere team ging weer naar de Charity foundation. Het liep in Kolomyya helemaal vol met gehandicapten, zieke, mongloïde, half-verlamde kinderen. Triest om te zien. We hadden een kleine ruimte. Benauwd, maar comfortabel genoeg om goede metingen te kunnen verrichten. We stalden de monturen weer uit en maakten alles gereed om te meten en te screenen. Wat een ellende! Wat een stank soms. Er kon geen raam open en we werken door tot 15.00 uur. Toen hadden we enorm veel gedaan, maar er stonden nog veel patiënten op de lijst. Ik hoopte dat we iets goeds te eten zouden krijgen, want had wel even een bodempje nodig om ‘door te knallen’. De meeste mensen die komen zijn zieken en hebben vele afwijkingen. Waar zou dit toch door komen? John heeft al vele missies gedaan maar liep op een gegeven moment weg, omdat het hem even te veel werd. Er was en jongetje met een ‘eigen taal’ en geen sociale vermogens. We hebben hem geprobeerd te onderzoeken, maar hij had een atrofische nervus opticus. Einde verhaal dus. Je moet zijn moeder toch proberen uit te leggen dat je niets kunt doen. Achter elkaar komen ze binnen. Johnny doet de objectieve metingen met de Retinomax, stelt de brillen en handelt alles af. Zorgt dat het in goede banen geleid wordt. De meeste metingen die ik deed waren met de skiascopie methode. In het begin lastig, omdat ik dit zo weinig doe in Nederland. Je merkt gewoon dat je er weer snel handig in wordt. Ik ben blij dat ik dit geleerd heb. Veel van de kinderen en gehandicapte volwassenen kunnen niet praten en hebben niet het intellect om uberhaupt te begrijpen wat er gaande is. Een dag vol chaos, joelende kinderen, emoties en een goed gevoel! Ik zit nu in de auto op weg terug naar het hotel. Er staan hier veel ouderwetse waterpompen in de tuinen van de mensen en er lopen veel zwerfhonden langs de weg. De huizen zijn vervallen, de gordijnen smerig. Als je zo terug naar het hotel rijd, begin je te snappen, waarom veel van deze mensen stinken en smerige handen en vette haren hebben. De levensstandaard in Nederland is zoveel hoger! Vreemd dat ik er niet aan moet denken een dag over te slaan zonder te douchen. Wat staat ons allemaal nog te wachten deze missie. Ik weet één ding: Ik ga weer terug naar Nederland met een rugzak vol emotionele en professionele ervaring.

Donderdag 22 april. Vandaag hebben we in de periferie van de stad Ternopil metingen en onderzoek verricht in een rehabilitatiecentrum voor kinderen. Voordat we die kant opgaan, worden we opgehaald door taxi’s en bij een hotel gedropt om onze spullen in de kamers te zetten. In het klooster doet de verwarming het niet meer en vind men dat we naar een ‘warmer oord’ moeten verhuizen. We worden in een goed hotel ondergebracht en vertrekken meteen naar het rehabilitatiecentrum. We worden warm onthaald door de verpleging en zetten onze spullen neer. De kinderen hebben hier een goed onderkomen en komen, zo te zien, niets tekort. Prachtige afgebakende bedjes en een mooie, schone eetzaal. Ook een luxe fitnessruimte en hier gaan wij aan het werk. Zoals gewoonlijk overleggen we hoe de logistiek het gemakkelijkst te organiseren is en we kunnen aan het werk. Er wonen 102 kinderen in dit tehuis. De meeste kinderen zijn goed van verstand, maar hebben fysieke problemen. Anderen kampen ook met mentale problematiek. Zo was er een jochie die getuige was geweest van de suicide van zijn vader en jarenlange mishandeling. George deed het onderzoek bij hem en als je een pasbril op wilde zetten of de skia aan deed en het lampje ging richting zijn oog, kroop dit kind ineen en raakte in paniek.

Vrijdag 23 april. Natalia van Caritas (dus niet ‘onze’ Natalia) vertelde ons dat ze zo blij was wat wij deden vandaag. Hoe wij omgingen met de kinderen. We maakten er een feestje van! De kinderen vonden het gewoon leuk om in de refractie stoel te komen zitten. Ze vertelde dat veel medici hier de kinderen op een asociale manier behandelen, niet aankijken en alleen het patiëntnummer controleren, het kind checken en niet aankijken. Dit waren kinderen uit een weeshuis hier in de buurt. Deze kinderen waren, of te vondeling gelegd of uit huis gehaald vanwege mishandeling of incestverleden. Wat een schatjes en wat worden ze goed opgevangen door het Caritas klooster. De kinderen voelen zich hier thuis en hebben een goed weeshuis. Het ‘Crocus’ huis stond echt haaks op deze manier van opvang. Nee, dat schrijf ik verkeerd. De kinderen waren daar een stuk ‘slechter’ en mentaal een stuk zwakker.

Johnny, George en Bram waren vandaag in een ouden van dagen huis (heriatric centre) en hadden een leuke tijd daar. Voor veel mensen konden ze niets doen, vanwege staar, ablatio retinae, bloedingen of andere pathologie die je hier veel tegenkomt. Toch ‘verkochten ‘ ze een behoorlijk aantal brillen, maar wij hadden toch echt een betere ‘omzet ‘ vandaag. Maar ja, wij hadden Leo bij ons en die is echt van de snelle omzet! Maria (spreek uit Marísjka) en Sergey nemen rond 17.30 uur afscheid van ons en gaan weer naar huis.

Zaterdag 24 april. Vanmorgen werd ik om 6.00 uur wakker en kon de slaap niet meer vatten. Ik ben lekker mijn mandje uitgegaan om een warme douche te nemen en te scheren. Ik heb alle tijd, want om 08.45 uur staan de taxi’s voor het hotel. Even tijd om de week die achter mij ligt de revue te laten passeren.

Het is tijd om weer aan het werk te gaan. Zoals al eerder beschreven splitsen wij ons team soms op en werken in twee teams. Het ene team gaat naar een kindertehuis en het andere team naar een gevangenis.

In het kindertehuis waren eigenlijk weinig spectaculaire dingen te zien. In de gevangenis ging het er anders aan toe. We komen aan en moeten ons melden. Buiten wachten en spullen klaarzetten. We worden verwelkomd door een officier. Hij is verantwoordelijk voor het reilen en zijlen van de dag. Eerst nog een kwartier wachten, voordat de paspoorten gecontroleerd zijn. Na nog eens 20 minuten worden de paspoorten geregistreerd. Registreren betekend hier volledig overschrijven aan een krakkemikkig bureau. Daarna gaat iedereen weer naar buiten. Alle spullen worden meegesjouwd en we lopen richting gevangenis. Nu zijn we in de gevangenis en dit hele proces heeft nu een uur geduurd. Via een sluissysteem komen we drie aan drie binnen. Alles moet ingeleverd worden. Er mogen absoluut geen persoonlijke eigendommen mee naar binnen. “klik, klik, klik” Allemaal sloten en grote stalen deuren. Hier kom je dus echt niet meer uit. Via gangen, trappen en deuren komen we uiteindelijk in de dokters kamer. Er zijn heel wat deuren open gemaakt en weer op slot gedaan. Daarna wordt alles klaargezet, maar zoals gebruikelijk klopt de elektriciteit niet en moet er van alles aangepast worden. De letterkaarten moeten verlicht worden, want veel licht is er niet in deze duisternis.

We beginnen te meten met een aantal bewakers. Ze zijn zeer streng en formeel. Echt een gezellig sfeer dus 😉 Later beginnen we met het meten van de boevenkoppen.

Er was één gevangene bij die meer rechten had en zat daar 8 jaar voor het veroorzaken van een verkeersongeval met dodelijke afloop. Dit valt wel mee, want we hebben alle soorten boeven gehad vandaag. Wat een tatoeages! Handen helemaal vol met inkt. Interessant was, dat we het gebouw niet meer uitkonden. We konden niet naar buiten om even in de zon te gaan zitten. Het was er koud en vochtig. Gedurende de dag werden de bewaarders en officieren steeds milder. Het eis was gebroken toen de platte petten afgingen. Aan het einde van de dag kregen we van de directeur een toespraak, een bedankje en een paar, door gevangen gemaakte schilderijen. Opvallend is dat dit pas de tweede keer is dat wij persoonlijk bedankt worden voor onze diensten.

Donderdag 29 april. Vanmorgen om 07.00 uur lekker ontbeten (Dat weten de Duitsers wel te bereiden) en om 7.30 uur in de auto gestapt. Zonder problemen rijden we tot 09.15 uur door, tanken en drinken een kop koffie in de restauratie van het tankstation. Hit the road again to Holland!

Zonder verdere problemen rijden we nog uren door en nemen op een bepaald moment afscheid. Beide teams rijden via een andere route Nederland binnen.

Het was een geweldige, leerzame en geslaagde missie!

Robert-Jan Korteland

Klik hier voor het fotoverslag!

[dcwsb inline=”true”]