Verslag Oekraïne (april 2011)

Kaart in het midden plaatsen
Verkeer knop
Fietsend
Transit

Zaterdag 9 april 2011
Amsterdam – Katowice
Vanmorgen was het dan zover, nadat om 7 uur de wekker afging en het ochtend-ritueel achter de rug was, rugzak op en op naar de carpool-plek langs de A12. Nadat alle spullen in de auto van Rob ingeladen waren, op naar de eerste stop bij Hannover. Bij afrit 52 de rest van het team ontmoet (George, Leo en Roel). Na een lunch te hebben genuttigd, weer op pad naar Polen. Net toen het begon te schemeren voor de plaats Katowice een hotel opgezocht waar we hebben genoten van een maaltijd en een gezellige eerste avond.

Zondag 10 april 2011
Katowice – L’viv
Om 8:15 uur zat alles in de auto en konden we op weg naar een bezoekje aan Auschwitz. Dit bezoek was erg indrukwekkend! Met de indrukken van Auschwitz nog ons netvlies op naar de Oekraiense grens.

Rob en Bram vertelden de verhalen van de missie van vorig jaar en hoe veel moeite ze hebben moeten doen om de grens over te mogen. Dus met de verhalen die naar boven kwamen volgde bij ons ook de zenuwen. Bij de Poolse grens een ‘oh zo, vriendelijk kijkende grenswachter ‘ (het vriendelijke gezicht moest je erbij denken). Maar na even in de paspoorten gekeken te hebben en een rondje om de auto te zijn gelopen mochten we door. Bij de Oekraiense grens moesten we ons allemaal melden bij het loket. Al onze paspoorten werden bekeken en onze namen opgenoemd. Na goedkeuring en een stempeltje rijker door naar controlepost nummer twee. Bij controlepost tweede stempeltje gehaald en bij de volgende controlepost kaart met de twee stempeltjes inleveren. Na ongeveer 30 minuten waren we de grens over en dat zonder problemen; jippie! Dat hadden we niet verwacht. Bij het eerste tankstation stond Vitally ons op te wachten om ons te begeleiden naar ons onderkomen in L ‘viv. Vitally is de coordinator en contactpersoon in de Oekraine. Het was even wennen aan de weg vooral aan de staat waarin deze zich bevond. Een betere beschrijving is een ‘of the road trip ‘ met zoals Rob het mooi verwoorde met zeer, zeer, zeer open asfalt beton. De veiligste route was eigenlijk de berm naast de weg. Nadat alle spullen uit de auto’s zijn gehaald en veilig in het comfortabele hotel zijn gezet zijn we een hapje gaan eten in het restaurant om de hoek. Hier probeerden we vol goede moed ons eten te bestellen maar dit viel tegen. De obers keken ons niet aan en spraken geen andere taal. Gelukkig kwam daar onze redder in nood Vitally die de bestellingen zo geregeld had.

Maandag 11 april 2011
Deze eerste dag van de missie gingen we aan de slag in een geriatrische instelling. Na de eerste ontmoeting met de oude urine geur en de toilet van de instelling even slikken, alle spullen klaar gezet en aan de slag maar. Alle leden van het team kregen een witte jas aan en de eerste mensen kwamen al binnen. Jeh, wat was dat even wennen zeg! Je verstaat de mensen niet en de ene ruikt nog frisser dan de ander (helaas niet) en dan hebben we het nog niet gehad over de geestelijke en lichamelijke toestand van de mensen.

In de hal van de instelling konden de mensen zich aanmelden. Vervolgens kregen zij een briefje waar naast persoonlijke gegevens uiteindelijk ook de uikomst van de refractie kwam te staan. Alle mensen moesten in een rij wachten (op volgnummer). De eerste screening met behulp van de automatische refractor meter (doormeten van de ogen) werd gedaan in de gang. Daarna kwamen de mensen in de ruimte waar we met twee teams de mensen bekeken en gerefractioneerd werden. Met behulp van de fantastische tolken Ivanka, Olesya (zonder hen konden we dit werk nooit doen) probeerden we erachter te komen wat de klachten waren. Ivanka is docent engels in L ‘viv en Olesya is oogarts in opleiding. Na eerst met de oogspiegel het netvlies beoordeeld te hebben werd er gerefractioneerd. Nadat we de uiteindelijke refractiewaarde gemeten hadden gingen de mensen terug naar de hal waar Bram en Leo hun ‘winkeltje ‘ hadden, hier werd er een montuurtje uitgezocht en afgepast. Het montuur en de refractiewaarde in een zakje en klaar om weer meegenomen te worden naar Nederland waar we de glazen slijpen en in het montuur zetten. Uiteindelijk gaan de gemaakte brillen dan weer terug naar de mensen. Om 18:30 uur zat de eerste werkdag erop, en hadden we zo’n 120 mensen gezien. Iedereen deed zijn jasje uit en we hebben de boel de boel gelaten en zijn moe maar voldaan terug gegaan naar ons overnachtingsadres.

Dinsdag 12 april 2011
Vandaag weer een dag werken in de geriatrische instelling. Victoria kreeg haar vuurdoop; deze man had kleren aan die minimaal al 1 maand niet gewassen waren en stonken naar urine. Victoria werd steeds bleker en kleurde lichtelijk groen. Gelukkig werd ze wel aangemoedigd door de missieleiders aan de andere kant van de onderzoeksruimte (de beste stuurlui…) De middag verliep soepel en we waren ruim op tijd klaar. Victoria bezocht met Vitally nog enkele mensen die niet uit bed konden.

Ze kwam aangedaan terug en vertelde dat dit erg indrukkwekkend was. In een kamer van 4 bij 3 meter liggen, 2 tot 3 mensen op een kamer waar beestjes wegkruipen, beddengoed erg vies is en over de geur… daar hebben we het maar even niet over. Eigenlijk is het wrang als je beseft dat dit allemaal afspeelt op nog geen 2 dagen rijden van huis. Vandaag weer veel gezien; senile furrow, exotropie, esotropie, staar en een aantal dove mensen. Deze dag zijn er ook 2 objectieve skia metingen uitgevoerd. Nadat we in de middag al onze spullen hadden ingepakt zijn we naar het ziekenhuis gereden om daar alles vast klaar te zetten voor de volgende dag. Toen dat was gebeurd, even relaxen in het hotel en weer met de taxi naar het restaurant.

Woensdag 13 april 2011
Deze morgen iedereen op tijd alleen het verkeer zat weer eens behoorlijk tegen. In het ziekenhuis van L’viv was het een verademing in vergelijking met het geriatrische instelling, het ruikt hier naar het ouderwetse ontsmettingsmiddel lysol, alles is oud maar redelijk schoon en dat scheelt al de helft. Ook de meeste mensen die we vandaag hier zien zijn redelijk verzorgd, sommige lijken zelfs hun zondagse kleren uit de kast te hebben gehaald. Vandaag kwam Natalia (1 van de drie Natalia ‘s) de ploeg versterken, ook zij is oogarts in opleiding. En ook hier weer veel gezien, onder andere een oud vrouwtje die met haar zoon van ver kwam en niet op de lijst stond en dus eigenlijk niet gezien kon worden. Alleen de aanblik van haar linker oog, heeft ons doen besluiten om aan Rob, de missieleider te vragen of deze mevrouw alsnog op de lijst kon worden gezet. Nadat alle teamleden de vrouw hadden bekeken bleek er sprake te zijn van rubeosis iritis.Wij konden helaas niet meer voor haar doen, dan haar doorsturen naar een oogarts. In dit ziekenhuis lijkt alles redelijk gestructureerd te zijn. De meeste mensen zijn erg blij als er een bril is aangemeten. Vandaag zijn we zelfs een paar keer heilig verklaard, dat beloofd veel goeds! Ook zijn er mensen die zo blij zijn dat ze weer wat zien en in huilen uitbarsten of je omhelzen. Helaas zijn er ook mensen die heel kritisch zijn en geen één bril mooi genoeg vinden, raar maar waar. Deze dag in het ziekenhuis hebben we een iets uitgebreidere screening in de gang toegepast. Dit om de teams binnen te ontlasten. Hierdoor konden de mensen die alleen voor een kant en klaar leesbrilletje kwamen al worden geholpen. Niet alleen de AR meting werd verricht maar ook het spiegelen van het oog werd zoveel mogelijk in de gang gedaan. Ook de kinderen werden al uit de rij wachtende mensen gehaald om door Jolanda onderzocht en gemeten te worden.

Donderdag 14 april 2011
Dag vier van deze missie is aangebroken. Het leek vanmorgen wel of de tijd weer met een uurtje naar voren was gezet, we werden wakker van de wekker en hadden moeite om uit bed te komen. Eenmaal in het ziekenhuis hing er een onspanen sfeer. Af en toe kwam er weer een mevrouw langs met ‘pools rood ‘ haar (een apart soort haarkleuring, die je veel in Polen ziet). Ook de internist of huisarts? (tot op heden nog steeds onbekend wat de beste man nou precies deed) was weer van de partij. Je zou zeggen “heeft hij geen eigen spreekuur te draaien” maar ook daar kwamen we niet achter. De oogarts uit het ziekenhuis kwam ook langs met het verzoek of we een paar patienten wilden zien. Leuk maar toch ook een beetje vreemd. De oogarts keek met interesse naar de AR meter en de oogboldrukmeter die we mee hadden. Tegen het einde van de ochtend moesten we toch nog flink doorwerken om de middag zonder achterstand te starten. We gingen in twee ploegen eten in de directiekamer van het ziekenhuis. De middag verliep goed en we waren op tijd weer klaar. In vergelijking met gisteren waren er meer kinderen. Dus skiascopie weer 8 keer kunnen uitvoeren.

Vrijdag 15 april 2011
De laatste dag in het ziekenhuis vandaag. Deze ochtend moesten we de weg naar het ziekenhuis zelf vinden en dit is zonder verkeerd te rijden in één keer nog gelukt ook. Vandaag veel patienten gezien, waaronder veel kinderen. Kennelijk was het bekend geworden dat ook kinderen nagekeken konden worden en dat was te merken ook. Aan het einde van de ochtend liepen we net als gisteren zo’n 45 minuten uit. De ploeg ging weer in 2en eten, zodat de werkzaamheden door konden. Eenmaal weer de middag opgestart te hebben liep het als een trein en waren we op tijd klaar. Net toen we de laatste spullen hadden ingepakt moeten we nog even allemaal bij elkaar komen. De directrice van het ziekenhuis deed een dankwoord en we kregen een getuigschrift en Oekraiense chocolade overhandigd. Toch een leuk gebaar na een paar dagen hard met z’n allen gewerkt te hebben. Eenmaal terug bij het hotel spullen uitladen en even omkleden.

Zaterdag 16 april 2011
Vandaag een andere locatie dan waar we de afgelopen dagen gewerkt hadden. In een parochiehuis naast een gigantische kerk. Het eerste deel van de ochtend verliep goed en rond 12:00 uur hadden we even een pauze waarna we doorwerkten tot 14:00 uur. Het tweede deel van de ochtend verliep wat onrustig. Er was een mevrouw die meende eerder aan de beurt te zijn terwijl er nog tien wachtende voor haar waren. Victoria stak hier een stokje voor maar daar werd de vrouw niet echt vrolijker van. Ook was er een man die ook al zo’n opperbest humeur had en Victoria een duw gaf met de opmerking “zeker voor het eerst hier in de Oekraine”. Dit incident zorgde even voor gemengde gevoelens, we komen om te helpen en dan krijg je dit.

Na een dankwoord van de priester en veel verontschuldigingen voor het gedrag van een aantal mensen kregen we als dank een paasei. Nadat alle spullen weer veilig in het hotel waren afgeleverd hadden we vrij af. Eindelijk iets van de stad bekijken waar we de afgelopen dagen (weleens waar in de file) doorheen gereden zijn.

Zondag 17 april 2011
Een rust/reisdag vandaag. Na één uurtje langer geslapen te hebben en heerlijk rustig ontbeten te hebben op ons gemakje alle spullen in de auto geladen.

Voordat we op weg gingen naar Ternopil nog in L’viv inkopen voor thuis gedaan in een soort hypermarkt. De weg naar Ternopil viel voor het grootste gedeelte mee. Er waren stukken weg bij waar je hele wiel tot de as in verdween maar dan hadden we de berm nog! Met het lokale radiostation aan hoorden we ineens iets heel bekends, “krijg nou wat, het liedje Suzanne, van hoe heet die groep ook al weer” (een paar dagen later…. VOF de kunst). Eenmaal in Ternopil zijn we rechtstreeks naar ons verblijf en tevens werkplek gegaan. We werken de maandag in ‘Caritas’ een soort weeshuis. Hier ontmoeten we Natalia (3) die voor Caritas werkt (echt waar 3 Natalia’s, scheelt wel namen onthouden). We moesten even wennen aan de setting. In L’viv waren we verwend met een comfortabel verblijf en hier is het oud en niet geheel schoon. Maar we hebben een bed en er is een douche en wc dus dit zullen we ook wel overleven. Het levert ook wel weer een hoop lol op, zo kwam het douchegordijn tot je kin en kon je er dus overheen kijken en de douchebak zakte langzaam weg.

Maandag 18 april 2011
De laatste dag van deze missie. Vanmorgen toch een beetje met gemengde gevoelens opgestaan. Het verlangen naar huis kwam om de hoek kijken en tegelijk jammer dat het al voorbij is aangezien er hier nog veel werk verzet kan worden. Vandaag veel kinderen gezien! Veel kinderen met Down syndroom met hypermetrope sterkte! In plaats van de gebruikelijke myope sterkte. Soms was het lastig om de sterkte te meten bij deze kinderen. Bij één kindje is het niet gelukt om de oogsterkte te meten. Dit kindje was te angstig en had gezien zijn nystagmus vermoedelijk een zeer slechte visus. Jammer, maar ook dat kom je tegen. Ook veel kinderen met strabismus gezien waarbij de oogarts het advies gaf om met behulp van oefeningen (welke, geen idee) het beter te krijgen. Of doormiddel van operatie de ogen recht te zetten zonder dat er een amblyopie-behandeling is gestart. Wrang om te zien dat deze kinderen waarschijnlijk een onbehandeld amblyope oog zullen krijgen voor de rest van hun leven. In de hoop dat er toch iets mee gebeurt met behulp van Olesya in het Oekrains voorstel van occlussietherapie op papier gezet. Met in het kort het advies hiermee naar de oogarts te gaan (eerst amblyopie behandelen dan operen), hopelijk neemt de oogarts dit advies over.

Op een gegeven moment kwam er een klein vrolijk meisje binnen stappen. Het meisje had een heel rood gezichtje en geen wimpers en wenkbrauwen. Het bleek een huidafwjjking en bloedplaatjesafwijking te hebben. Het meisje was erg vrolijk en vond het allemaal prima. Na de skiameting bleek dit hummeltje beiderzijds -16 te hebben. Moeder vroeg zich af of ze de auto’s op straat wel zag rijden… Op die vraag konden we wel een antwoord op geven. George ging op 5 meter afstand op z’n knieen zitten en zwaaide naar het meisje; geen reactie. Toen we de glaasjes voor haar ogen deden met de sterkte van -10 kwam er een lach op haar gezicht en begon ze te zwaaien. Op dat soort momenten krijg je toch kippenvel. Voor het laatst spullen opgeruimd en genoten van de laatste avond. Iedereen voldaan moe aan tafel.

Dinsdag 19 april 2011
De terugreis ging vlot en zonder al te veel problemen. Bij de grens leek het even erop dat we uren stil moesten staan. Maar daar kwam Bram met “humanitarian mision, eyedoctors”, ja hoor de grenswachter zetten zijn auto aan de kant en we mochten de hele stoet wachtende auto’s voorbij. Bij de grenspoort hetzelfde verhaal, paspoorten werden gecheckt en we konden door naar de Poolse grens. Bij de Poolse grens lukte het niet om zo door te mogen, helaas daar was het net als iedereen wachten in de rij. Maar na 45 minuten haalt iedereen opgelucht adem, het veilige ‘westerse Polen’. Daarna door gereden naar Duitsland net over de grens bij het plaatsje Reichenbach.

Woensdag 20 april 2011
Na een goede nachtrust op naar huis. Al met al was dit een zeer leerzame, geweldige en ook indrukwekkende missie!!

Jolanda van Dort

[dcwsb inline=”true”]