Verslag Moldavië (juli 2016)


Bună ziua (Goedendag)!

Op donderdag 7 juli 2016 vertrekt een Nederlands team van specialisten naar Moldavië, één van de armste landen van Europa. Samen met de Stichting ‘Max Maakt Mogelijk’ werden in een kleine week bijna 70 kansarme ouderen weer ziende gemaakt.

Op donderdag 7 verzamelde het Phaco team zich op Schiphol. Het team bestaat uit Tom Bakx (oogarts), Frans de Vries (operatie assistent), Sandra de Gooijer (operatie assistente), Cees Roberts (anesthesist) en George de Jong (optometrist). Het doel is om een week lang staar (cataract) te opereren in Floresti in Moldavië in samenwerking met Max maakt Mogelijk. Vlucht RO362 brengt ons naar Boekarest en vandaar met een klein propeller vliegtuigje naar Chisinau. We worden opgewacht door Doina en Ruslan en Sla, zij rijden ons 2 uur maar Balti waar ons hotel is.

Inchecken en direct op weg naar het Regionale ziekenhuis in Floresti. Tom en ik hebben in april al het vooronderzoek gedaan en er staan 73 oude Moldaviërs op de lijst om voor een cataract phaco emulsificatie operatie in aanmerking te komen. Bij deze vorm van opereren wordt de oude lens (de staar) met een soort van stofzuiger uit het oog gezogen waarna een nieuwe heldere implant kan worden geplaatst. Deze operatie hoeft maar 10 minuten te duren en is de meest uitgevoerde operatie in de Westerse Wereld.

Na het in orde maken van de operatiekamer lopen Tom en George een rondje over de poli. De oogpoli bevind zich op de begane grond van het door omroep Max verbouwde ziekenhuis. We zien nog even snel 45 ouderen en zetten een paar schrijnende gevallen nog extra op de operatielijst. Het doel van deze missie is om de lokale ziekenhuismedewerkers te leren hoe te opereren en hoe te anestheseren (verdoven). De net afgestudeerde oogarts Roman heeft veel meegekeken en verschillende beginhandelingen zelf uitgevoerd. De anesthesiste Elena heeft geleerd om een retrobulbair block te zetten. Deze vorm van verdoven wordt uitgevoerd door een prik achterin het oog waardoor oogspieren en zenuwen tijdelijk verdoofd zijn zodat de operatie kan worden uitgevoerd. Deze vorm van verdoven wordt in Nederland nauwelijks meer toegepast, maar Cees beheerst deze techniek gelukkig nog steeds.

Zaterdag om 9.00 uur staat de eerste operatie op het programma en we beginnen met de ‘makkelijke’ casussen, echter al snel blijkt dat de operaties moeizaam verlopen. Omdat de mensen al heel lang met hun staar hebben doorgelopen (ook wel matuur of rijp cataract genoemd), komt de stofzuiger niet door de lens heen. Andere methodes moeten worden toegepast.  De ooglenzen worden eerst met vision Blue behandeld, een medicijn dat de mature cararacten aankleurd, waardoor de oude lens beter te zien en te verwijderen is. Deze techniek wordt met name toegepast in tweede en derde wereldlanden waar algemene medische hulp niet standaard beschikbaar is. Door de hardheid van de oude lens duren de operaties vele malen langer en iedere keer weer is de angst dat het lenskapsel breekt, met als gevolg dat de lens naar achter in het oog valt en daar onherstelbare schade kan veroorzaken.

Maar Tom is een uitstekende operateur. In de 6 dagen is dat slechts twee keer voorgekomen en hebben we de mensen aphaak (lensloos) moeten maken of een speciale lens moeten installeren. Het ziet er naar uit dat de schade voor deze twee patiënten meevalt. Vroeger werd de lens verwijderd en kregen de mensen een bril met een hele hoge plussterkte, maar net zoals in Nederland, hebben al onze patiënten een high tech kunststof lens geïmplanteerd gekregen door Tom.

Ieder dag opereerden we 14 oudjes en donderdagmorgen hebben we de laatste 4 gedaan en waren rond 10 uur klaar. 69 oude Moldavische inwoners hebben we gelukkig kunnen maken met weer helder zicht. Na het opruimen van de operatiekamer opruimen gingen we naar Soroca, in het noorden van Moldavië tegen de Oekraïense grens (zie kaart), om geopereerde mensen thuis te bezoeken.

Na door blijde mensen te zijn gezoend en zelfs de voeten gekust werden zijn we tevreden afgereisd naar het hotel en de volgende dag met zijn allen weer terug naar Nederland gevlogen.
Een zeer indrukwekkende reis met ook veel lachmomenten.

Mijn dank als voorzitter van de stichting Zienderogen gaat uit naar ‘ons team’; Tom, Cees, Frans, Sandra, Doina en Ruslan. Doina en Ruslan zijn twee duizendpoten met een enorm geduld en hebben zich waanzinnig ingezet om deze week te laten slagen. Wij hebben ze in ons team en in ons hart opgenomen.

Voor meer informatie verwijzen ik ook graag naar de Projectpagina van Max Maakt Mogelijk: Oogproject Moldavië en het weblog van Frans.

George de Jong, 24 juli 2016

Hoe toon je dankbaarheid?