Verslag Oost-Congo (juli 2012)

Kaart in het midden plaatsen
Verkeer knop
Fietsend
Transit

Beste Zienderogenden,

Het moet ergens in de herfst van 2010 geweest zijn dat ik mezelf beloofde nooit meer naar Congo te gaan. Het was niet zozeer dat de missie geen succes was, maar de bevolking van Kinshasa was zo apathisch dat ik er zelf depressief van werd. Maar zeg nooit nooit vertelde mijn basisschool leraar Theo me jaren geleden al. Via het wereldwijde web kwam ik een jaar later in contact met Marjo Huls die als vrijwilligster werkt voor Aide-Vision in Goma; inderdaad het roerige Oost-Congo. De kliniek bestaat uit een oogarts, optometrist, opticien en ondersteunend personeel. Zijzelf is verbonden als adviseur aan deze stichting. Uit dit contact ontstond een plan om samen een missie uit te voeren in de buitenwijken van Goma.

Een paar dagen voordat George de Jong, Mandy Keijser en ondergetekende vertrokken kwam er een verontrustend bericht uit Goma. De rebellenbeweging M23 hadden een stad ingenomen slechts 25km ten noorden van Goma. Niet alleen de Nederlandse overheid, maar ook Aide-Vision kon onze veiligheid niet garanderen en de missie werd gecanceld. Wat een domper! Het was te kort dag om de vliegtickets te cancelen. Via het internet (lees Google) werd supersnel een actie opgezet met het alles zeggend onderwerp: ‘save our tickets’. Zo kwam George in contact met Nico en Marie Schipper van Stichting Weeskinderen Rwanda die een weeshuis ondersteunen in de hoofdstad van Rwanda, Kigali. En daar landde ons vliegtuig! Via hun contactpersoon Bernard Uwehoreye werd er een programma verzorgd en waren onze tickets gered!

Op zondag 15 juli om 19:30 landde ons vliegtuig veilig op Kigali International Airport in Rwanda, het land van de duizend heuvels. Uiteraard stonden we voor het verkeerde loketje te wachten om ons visum aan te vragen. Maar omdat we de visa van te voren online hadden aangevraagd hadden we relatief snel het $30 kostende stempeltje in ons paspoort. ‘s Avonds spraken we af met Bernard en Alfred om het programma te bespreken. Alfred Ngirababyeyi is arts in het psychiatrische ziekenhuis van Kigali. Zoals we al verwachtten was er nog geen programma gemaakt. Hierdoor konden we pas dinsdags aan het werk. In het ziekenhuis, een middelbare school en de blindenschool werden in drie dagen tijd bijna 400 refracties gedaan, ongeveer 150 kant-en-klare leesbrillen weggegeven en slechts 65 brillen-op-maat verstrekt. Het totaal aantal refracties in Kigali had hoger kunnen zijn, maar Bernard had wat moeite met z’n nieuwe baan als coordinator. Hierdoor ontstond regelmatig een chaos in de werkruimte.

Inmiddels kwamen er ook positieve(re) geluiden uit Goma. Dit deed ons toch besluiten om vrijdags naar Oost-Congo af te reizen. Na een rit van bijna 4 uur en (weer) een hele snelle grensovergang kwamen we aan in de stad met zwarte straten. In 2002 bedekte de vulkaan Nyiragongo Goma onder een twee meter dikke laag zwarte lava. Hierdoor is de eerste aanblik van de stad heel merkwaardig. We werden welkom geheten door Marjo en Nancy. Ruim 25 jaar geleden is Nancy Herbster, een Amerikaanse optometrist/zendelinge, een kliniek begonnen in Goma. In tegenstelling tot Kigali was hier al wel goed nagedacht over het programma. Het was zelfs zo dat ze de dagen dat wij in Rwanda zaten het (reeds gemaakte) programma zelf invulden. Er werden weliswaar geen volledige refracties gedaan, maar wel visusmetingen en er werden kant-en-klare brillen voorgeschreven.

In zeven werkdagen hebben we circa 1100 mensen gezien, bijna 400 mensen werden verwezen naar de oogarts (voornamelijk jeukende, irriterende en/of jeukende ogen, maar ook veel kinderen en ouderen met cataract), kregen er ruim 380 mensen een kant-en-klare leesbril en worden er bijna 100 brillen-op-maat in Nederland gemaakt. Net zoals in Kigali hadden veel van de mensen die we zagen een goed gezichtsvermogen en was er nauwelijks sprake van visus bedreigende pathologie.

De missie kende ook een sociaal karakter. Mandy (student SPH) had een dagprogramma gemaakt voor de (aids)wezen van een tehuis in Goma. Door middel van zang, spel en vingerverf konden ze even de waan van de dag vergeten en de slaapruimtes wat opfleuren.

Jeroen Mulder, 12 augustus 2012