Verslag Ambon (Januari 2018)

Oogzorgmissie naar Ambon zeer succesvol.Verslag 

Eind januari is een missie van de Stichting Zienderogen in samenwerking met de Stichting Samenwerking Vlissingen Ambon naar Ambon geweest.

Boddy

Anne Smit, getrouwd met een Molukse Costance Rangkouw,  las een aantal jaren geleden in het tweemaandelijks blad voor Molukkers in Nederland, de Marinjo, een artikel over een missie van oogartsen naar Ambon. Omdat dit zijn interesse had voor een zinvolle invulling voor na zijn pensionering heeft hij toen contact gezocht met het bestuur van de Stichting Samenwerking Vlissingen Ambon (SSVA). Maar plotseling werd door de regering de pensioenleeftijd een jaar uitgesteld. Dus kwam Ambon even in de wachtstand.

Ook de Stichting Zienderogen (SZ) had zijn interesse. De SZ is in 1984 opgericht en heeft als doelstelling om onnodige blindheid in derdewereldlanden te verminderen. De SZ zendt regelmatig missies naar landen zoals bijvoorbeeld Moldavië, Birma en Haïti. Hij melde zich aan voor een missie naar Mauritanië, maar door ziekte van een collega kon hij op het laatste moment niet gemist worden op het werk. Sommige dingen die zo voor de hand lagen vielen ineens op zijn plek. Waarom niet de SSVA in contact brengen met de SZ?

Op initiatief van Anne heeft de SSVA heeft eind vorig jaar gesprekken gevoerd met de SZ over samenwerking voor een missie naar Ambon.

Voor de SZ is het belangrijk dat aan “de overkant van het water” de logistiek goed geregeld is. Vervoer van de missieleden, hotels, locaties voor de oogonderzoeken, eten, etc. Ook het invoeren van de oogmeetapparatuur en brilmonturen kan bij de douane in sommige landen voor problemen zorgen. De SSVA heeft hier veel ervaring mee omdat zij regelmatig operatieteams naar Ambon sturen. De gehele logistieke organisatie was dan ook perfect geregeld.

Een jaar geleden heeft de SSVA in samenwerking met de gemeente Ambon een oogkliniek opgezet. Klinik Mata Ambon Vlissingen. In deze kliniek werkt een Indonesische oogarts, twee basisartsen en een aantal verpleegkundigen en administratieve medewerkers. Ambon heeft 350.000 inwoners. Maar op de omliggende eilanden wonen ook nog eens honderdduizenden en er zijn in totaal slechts 3 oogartsen. Op straat staan kant@klare bril kraampjes. En er zijn een paar brillenwinkels. Maar echte oogzorg is überhaupt matig en ontbreekt in de afgelegen gebieden en eilanden.

Zoals gezegd zijn half januari vijf SZ teamleden naar het eiland vertrokken. Optometristen Johan Franken en Anne Smit. Orthoptiste Anne Marie Elzevier. Opticien Lorraine Kadmairubun. En Constance Rangkouw, de echtgenote van Anne Smit voor het tolken en de administratie. Wegens droevige omstandigheden moest Johan al na een paar dagen terug naar Nederland.

Op Ambon zijn er geen seizoenen. Het is er bijna altijd 32 graden en een luchtvochtigheid van 90 tot 95%. Het werken onder een golfplaten dak van een school was dan ook afzien voor de missieleden.

De missie was door de SSVA aangemeld bij de lokale overheid. Daarom moesten we uiteraard op bezoek bij de burgemeester van Ambon. Daar was ook de lokale pers vertegenwoordigd voor foto’s en een interview. Het team had kleine Delft blauwe klompjes meegenomen om aan de burgemeester aan te bieden. Als tegenprestatie van de burgemeester moest het team, een week later, bij hem in zijn ambtswoning komen eten.

Medewerkers van de kliniek hadden ter voorbereiding een aantal scholen bezocht en kinderen gescreend op de gezichtsscherpte. Hier waren de kinderen dus al voorgeselecteerd. Bij sommige scholen moesten alle kinderen nog gescreend worden. In totaal heeft de missie 12 scholen bezocht. Na het opmeten van de kinderen kwam uiteraard het onderwijzend personeel en alle andere aan de school verbonden mensen voor een oogonderzoek en een gratis bril. Uit dankbaarheid werd aan het einde van het oogmeten (mierzoete)thee, gebakken bananen en gebakken cassavewortel aangeboden. Erg lekker, maar we deden soms weleens drie scholen op een dag!

De locaties die bezocht zijn zaten voornamelijk aan de zuidkant van het eiland, zoals de kampongs Toisapu, Hutumuri, Hukurila, Naku, Ema, Kilang, Rutong, Leawari, Hatalai, Moslim SD, Pondok en Mahia. Vanuit Ambon stad moest dan over bergwegen naar het zuiden worden gereden. Over bergwegen die niet zouden misstaan in de route over de Franse Alpe d’Huez. Smal, steil omhoog en steil omlaag. Ook werden er twee locaties bezocht die enkel met een ellelange trap waren te bereiken.

Twee keer zijn er ook een grote groep mensen in de oogkliniek gemeten.

Voor de optiekers onder de lezers. Opvallend was het merendeel hoge hypermetropen waren. De myopie epidemie is hier totaal aan het eiland voorbij gegaan. En de hoge cilinders. Bijna alle cilinders waren tegen de regel, as 90 graden. De hoge cilinders ontstaan onzes inziens door groei van fors pterygium. Ook opvallend waren de hoge leesaddities. Mensen van 45 jaar met een additie van +2.50 was geen uitzondering. Ook dit zou te maken kunnen hebben met de invloed van het UV. Relatief waren er weinig patiënten met een hoge oogdruk. Bij een suspect hoge oogdruk werd de kamerhoek gemeten volgens de v.Herick methode met de smalle bundel van de oogspiegel. Soms was dit niet mogelijk door de forse arcus sinilis of arcus lipoides. Ook werd, zonder dilatatie, indien mogelijk de cd ratio bepaald. Alle pathologie werd doorverwezen naar de Klinik Mata Ambon Vlissingen.

De werkwijze was als volgt: eerst werden de kinderen en volwassenen, met in de hand een kuststof Landolt-C ring, gescreend voor de visus op een Landolt-ringen leeskaart. Was de visus lager dan 0,8 dan kwamen de patiënten terecht bij orthoptiste Anne Marie Elzevier. Anne Marie mat dan bij de ouderen met een autorefractometer of bij de kinderen met de skiascoop de objectieve sterkte. Daarna kwamen ze weer terug bij de optometrist en opticien voor een subjectieve refractie.

Omdat nazorg lastig is werden de meeste brillen afgepast als met steekveren.

In totaal hebben de missieleden 1212 mensen gescreend en gemeten. 533 correctie brillen voorgeschreven en afgepast achter de oren. 175 zonnebrillen met UV400 filter achtergelaten. En ongeveer 400 kant&klare leesbrillen voorgeschreven en weggegeven

 .