Verslag Mauritanië (maart 2013)

Kaart in het midden plaatsen
Verkeer knop
Fietsend
Transit


Op uitnodiging van ONG Actions gaat een team van Stichting Zienderogen bestaand uit de specialisten Robert-Jan Korteland,
Robert Bos, Leo Copini, Patrick van Werkhoven, Aliou Tandia en Kim Wijnen  aan het werk in de Zuidelijke Sahara-steden Kaedi & Seilibaby.


Zaterdag 23 maart 2013 begon onze missie naar het Afrikaanse Mauritanië. Vanaf Schiphol (via Casablanca) aangekomen in Nouakchott, werden we ontvangen door Jacob van de ONG actions. Dit is de stichting waar wij mee samenwerken in Mauritanië. Helaas liepen we wat vertraging op bij het vliegveld in Nouakchott: We kregen onze koffers met brillen niet mee van de douane.

Na een lange discussie mochten we tot onze spijt de koffers nog steeds niet meenemen en moesten we ze op hetvliegveld in een magazijn achterlaten. Dit betekende voor ons geen brillen, dus geen missie. De volgende dag zouden we de koffers als het goed is wel meekrijgen. Zondag zijn Jacob en Yakhare van de ONG actions Mauritanië de koffers gaan halen op het vliegveld. Dit ging niet zonder slag of stoot en het duurde uren voordat ze de koffers meekregen. Zelfs de minister van financiën moest er nog aan te pas komen. Uiteindelijk hadden we de koffers pas rond 16.00 terug. Hierdoor hebben we best wat vertraging opgelopen. Na lang wachten werden de auto’s ingeladen en waren we rond 17.00 onderweg naar Kaedi. Tijdens deze rit komen we veel checkpoints tegen. Men verteld dat dit is voor veiligheid i.v.m. de Al Qaida beweging. Wij denken dat het ook een stukje werkverschaffing is. In ieder geval tellen ze om de haverklap of er 5 blanken in de auto’s zitten en dat geeft een veilig gevoel! Na de lange autorit van 430 kilometer (in 6 uur gereden) komen we aan in Kaedi, waar we uiteraard nog een maaltijd aangeboden krijgen. Het vlees is geweldig hier!

Eindelijk is het zover: We kunnen beginnen met onze eerste werkdag in Kaedi. Vlakbij onze auberge ligt het hospital waar we 2 ruimtes tot onze beschikking hebben: Een ruimte voor het vooronderzoek en Leo’s winkeltje en de andere voor de oogmetingen. Een aantal mensen van het ziekenhuis die ook een beetje engels spreken helpen ons mee met vertalen. Ook de plaatselijke assistent ophthalmologie ‘’Ngaide’’ hielp een handje mee. De één hielp iets beter dan de ander, tsja soms is je mobieltje even belangrijker. Als we eenmaal aan de slag zijn komen we een man tegen die voor een bril komt en goed engels spreekt. We hebben geluk, hij wil ons deze 3 dagen in Kaedi helpen met tolken.

We zien erg veel mensen met een slechte visus, vaak zelfs blind. Dit komt door de vele oogaandoeningen in dit land. De grootste vijand voor de ogen in dit land is UV-straling door de -altijd schijnende- zon. Zo zien we veel mensen met cataract dat in dit land een epidemie lijkt. Vaak zijn mensen van rond de 30 hierdoor al slechtziend zijn. Wij beseffen ons hoe dankbaar wij mogen zijn dat zo’n operatie in Nederland in 6 minuten gedaan wordt. Ook cornea dystrofiën, glaucoom en maligne tumoren komen hier we hier veel tegen. Er is hier in Kaedi geen mogelijkheid om deze mensen te helpen Hiervoor moeten ze naar de hoofdstad Nouakchott 430 kilometer verderop. Het is erg frustrerend dat wij deze mensen niet kunnen helpen en meestal hebben ze te weinig geld om deze lange afstanden af te leggen. Het enige wat wij kunnen doen is een bril of zonnebril voorschrijven. Zo waren we de tweede dag in Kaedi al door onze zonnebrillen voorraad heen. Er waren nog zoveel mensen om te helpen met een zonnebril, dus hebben we onze voorraad aangevuld door zonnebrillen te kopen bij de lokale markt. Robert kocht alle brillen van een ‘marktkoopman’ op. De man sprong letterlijk een gat in de lucht en zijn werkdag kon niet meer stuk!

Uiteraard moesten we ook nog langs bij de directeur van het hospital in Kaedi, om vervolgens bij de gouverneur van district Kaedi langs te gaan. Hier werden we verwelkomt en werd er een praatje gehouden over onze activiteiten hier in Mauritanië. De laatste dag in Kaedi kregen we te horen dat er stukje over Zienderogen in de lokale krant had gestaan en dat was erg positief. Na 3 lange meetdagen, waarin wij tot 21.00 uur doorwerkte, hebben we hier in Kaedi totaal 612 mensen kunnen helpen.

Vandaag zullen we verder gaan reizen naar Selibaby. We zijn naar de rivier de Senegal geweest waar we de wasserette van Kaedi zagen. Een tiental mannen waren kleding aan het wassen in de rivier. Onderweg kwamen wij stenenmakers tegen en zijn we op een markt en veemarkt geweest. We hebben een kijkje bij de mensen thuis kunnen nemen. We werden uitgenodigd bij het ouderlijk huis van Aliou. Aliou Tandia woont in Nederland en zorgt al een aantal jaren voor goed lopende missies, door contacten met ONG actions en het regelen van bescheiden bij de ambassade. De mensen zijn zo gastvrij en hartelijk! Ook al hebben ze het zelf niet breed, je moet wat eten en krijgt altijd verse ‘munt-thee’. Na een autorit van 260 kilometer (3uur) komen we rond 19.30 aan in Selibaby. Selibaby is de armste regio van Mauritanië. We worden hier ontvangen met wat te drinken. De kamers zijn o.k., maar een toilet is hier niet gebruikelijk. Hier moeten we gebruik maken van ‘het gat in de grond’. Going back to basics!

In de ochtend gaan we naar onze nieuwe werkplek in het hospital in Selibaby, waar al veel mensen staan te wachten op het ogenteam. Nog meer ellende, nog meer cataract en nog veel meer slechtziende mensen bezoeken ons waar in de verste verte geen sprake is van ziekenhuishygiëne… Deze mensen zouden eigenlijk naar de oogarts in Nouakchott moeten, maar dit is bijna 700 kilometer verderop. De mensen hebben hier geen geld voor. Gelukkig kunnen we ook veel mensen helpen met een bril, zo ook een van oudste bewoners (100 jaar) van Selibaby. Ook heeft Patrick een jongentje bevrijdt van een hordeolum (ingekapseld bultje onderste ooglid), dat was een hele opluchting voor hem. De gouverneur van de regio Selibaby is ook nog langs geweest in het hospital en was erg onder de indruk van het werk wat we hier verrichten. Met de problemen die wij aangaven zou hij contact kunnen opnemen met de verantwoordelijke minister van Mauritanië. Hopelijk kan dit in ons voordeel werken om de mensen hier in de toekomst nog beter te kunnen helpen. De tweede dag in Selibaby staat er weer een hele rij met mensen te wachten op ons. Vandaag hebben we tot laat doorgewerkt met z’n allen tot ongeveer 21.00 en hebben we ongeveer 250 mensen kunnen helpen. ’s Avonds zijn we uitgenodigd bij de broer van Aliou om te genieten van een heerlijke Afrikaanse maaltijd.

Vandaag is alweer de laatste werkdag. Omdat we weer terug moeten reizen via Kaedi naar de hoofdstad Nouakchott, werken we tot 13.00 uur. In totaal hebben we in Selibaby 634 mensen onderzocht. Aan het eind van deze ochtend komt er een journaliste om een interview met ons te houden over ons werk bij Stichting Zienderogen. Welke oogheelkundige problemen er aanwezig zijn in dit land en wat er preventief aan gedaan kan worden.

Na de 3 uur durende autorit door de woestijn komen we rond 19.00 weer aan in Kaedi. Onderweg hebben we weer veel ezels, schapen, geiten, dromedarissen en Mercedes 190D’s gezien. Afval opruimen is niet bepaald een hobby van de gemiddelde inwoner van Mauritanië. Overal zie je afval en kadavers langs de weg. Na het avondeten gaan we naar ons verblijf, slapen op twee verschillende locaties. Robert&Robert en ik gaan naar onze auberge en besluiten om de nacht door te brengen op het dak. Hier lagen we op een matrasje onder de mooiste sterrenhemel ooit en hebben geweldige vallende sterren gezien: “Under African skies”.

De volgende ochtend vertrekken we richting de hoofdstad Nouakchott. We hebben weer een lange autorit voor de boeg (6 uur) en komen rond 15.00 aan. Hier zijn we nog naar de markt geweest om op jacht te gaan naar souvenirs. Onze chauffeur moest nog wat klusjes afhandelen (waar niemand van wil weten wat precies) en we hebben uiteindelijk de hele stad zo’n beetje wel gehad. Uiteraard zijn we nog bij de dromedarissen geweest. Helaas niet gemolken, maar we hebben er wel opgereden althans sommige hebben een poging gewaagd.

In Nouakchott staat de oogkliniek waar stichting Zienderogen alle meetapparatuur aan heeft geschonken. Hier gingen we even een kijkje nemen en kwamen dat de ontdekking dat ook hier nog veel gedaan kan worden. Enkele apparaten werkten niet meer. De Robert’s en Leo hebben één en ander weer aan de praat weten te krijgen en gaven advies en uitleg hoe bepaalde apparaten werken.

Stichting Zienderogen steunt een gezin met 4 blinde kinderen, zodat ze toch onderwijs kunnen krijgen op een blindenschool. Bij dit gezin zijn we langs geweest en liet een emotionele indruk achter bij het hele team. Voor het avondeten waren we uitgenodigd bij Ngaide (de Afrikaanse optometrist) die ons in Kaedi had geholpen.

Vandaag is onze laatste dag in Mauritanië, dus we zijn eerst gaan inchecken bij de office van royal air Maroc. Daarna zijn we even op de markt geweest. Het ziet er letterlijk zwart van de mensen. Het staat hier vol met auto’s, ezeltjes en heel veel winkeltjes. Na het bezoekje op de markt werden we ontboden bij de secretaris generaal van Mauritanië. Hier hebben we de oogheelkundige problemen uitvoerig kunnen bespreken. Ook werd er gesproken over plannen voor onderwijs en preventie op oogheelkundig gebied op scholen en openbare gelegenheden. Het gesprek was erg positief en hopelijk kunnen we in de nabije toekomst hier iets goeds mee doen. In de middag gaan we nog even naar het strand: Schelpen zoeken, zwemmen in de zee en een bezoek aan de vismarkt waar duizenden vissen uit de zee worden gehaald. Met zo’n volle zee zou dit een land moeten zijn met een bloeiende economie! ’s Avonds gaan we met z’n allen eten en krijgen we aan het eind van de avond van Jacob en Yakhare een afscheidscadeau voor het werk dat we hier in Mauritanië hebben verricht. De volgende ochtend worden we om 4.30 opgehaald en gaan we naar het vliegveld: Onze missie zit erop.

We hebben de afgelopen dagen in totaal 1246 mensen onderzocht, ongeveer 500 mensen een bril voorgeschreven en zo’n 400 kant en klare leesbrillen weggegeven. Het aantal zonnebrillen hebben we niet goed bij kunnen houden. We hebben veel gezien en gedaan. Mensen blij kunnen maken met een bril en helaas mensen moeten teleurstellen dat we niets voor hen konden doen. Hopelijk kunnen we in de toekomst nog veel – veel meer mensen helpen.

Kim Wijnen, 8 april 2013