Verslag Kaliningrad (september 2012)

Kort verslag werkbezoek van de Stichting Zienderogen te Heemskerk aan
Jantarnyj / Kaliningrad  in Rusland van 25-09 t/m 6-10 2012.

Inleiding.
Op verzoek van de Stichting Zienderogen gaan Robert Bos (opticien), Frank Koole (oogarts), Rob Rijnja (optometrist) en Karel de Vries (low vision specialist) op 25 september via Riga naar Kaliningrad. Dit op verzoek van de Invalidenbond/ Blindenbond aldaar.  Een vervolg op een werkbezoek in 2008 en 2010.

Start.
Daar aan gekomen, na 1 uur oponthoud door de douane in verband met alle spullen die wij bij ons hadden, gingen we met 2 auto,s naar Jantarnyj aan de kust waar het “goud” gedolven wordt:  Barnsteen. Daar werden we onder gebracht in een nieuwe houten vakantiewoning. Jantarnyj en Rauschen zijn daar de badplaatsen aan de westkust. Daar staan de veel bedrijven die Barnsteen verwerken tot  sierraden etc. De belangrijkste bron van inkomsten voor dit gedeelte van Rusland tussen Polen en Litouwen. Bij zo’n bedrijf (la Berg) heeft men 2 ruimten vrij gemaakt waar wij kunnen gaan werken.

Werkzaamheden. 
Op de 26beginnen we met het inrichten van de meetruimten.  Om 10 uur komen de eerste personen. Er is een lijst: per 10 minuten een persoon. Met behulp van moderne apparatuur meten Robert en Frank de oogdruk, oogafstand en objectieve refractie. Bij medisch problemen bekijkt Frank de ogen. Daarna gaan de personen naar Rob en Karel die verder meten en de brilsterkte bepalen. Daarnaast keek Karel bij heel slechtziende mensen of een low vision hulpmiddel een oplossing kon bieden. Met een pauze tussen 2 en 3 uur werken we vaak tot 7 uur. Robert meet de meeste monturen aan.  Als tolk hebben Alexandra die het goed doet. Een paar dagen later is Irena er bij gekomen. Zo hebben we 26-9  55 pers., 27-9  41 pers, 28-9  54 pers. en 29-9  27 pers. gezien. Bij een persoon was de oogdruk veel te hoog. Frank heeft bij een supermarkt met een kleine apotheek  de noodzakelijke oogdruppels gehaald en die gelijk gegeven om de druk te verlagen. Deze persoon en anderen werden voor glaucoom (te hoge oogdruk) en staaroperaties doorverwezen naar de oogarts. De zaterdagmiddag hebben wij vrij gehouden om wat van de omgeving te gaan zien. Toen zijn we onder anderen in Rauschen naar een orgelconcert te gaan.

Zondag 30 september: 49 pers., bezoek van 2 oogartsen en assistenten uit Kaliningrad. Aan hen hebben we laten zien wat we doen. Karel geeft een presentatie met behulp van onze tolk over Low Vision. 1-10  60 pers., 2-10  65 pers. bekeken en opgemeten.

Op woensdag 3 oktober hebben we in Kaliningrad een bezoek gebracht aan de volgende 5 locaties:

1) Kinderkarten. Daar werden we hartelijk ontvangen. Met de orthoptiste daar hebben we kennis kunnen nemen van de werkwijze bij kinderen in de leeftijd van 3-7 jaar. Vooral amblyopie behandeling (luioog) door middel van afdekken en oefeningen. Ze wilden dat wij kinderen gingen onderzoeken dit terwijl wij gezegd hadden dat dat daar niet kon. Er stond een uitgebreide koffietafel klaar en daar heeft Karel een korte presentatie gegeven over de mogelijkheden die er zijn voor slechtzienden.
2) Blindenschool. Hier werden wij ook hartelijk ontvangen en werden we door de school rond geleid. De kinderen hadden allemaal nog een restje gezichtsvermogen (low vision) en werkten met vergrootglazen. Daarnaast was er optisch–elektronisch materiaal: klein beeldschermpje met optische muis en beeldschermloep om mee te werken. Ook worden computers gebruikt. Deze school zag er goed uit. Kleine klassen, les op hoog niveau op de middelbare school.
3) Op naar het Hospitaal waar de oogartsen werkten. Ook daar werden we rondgeleid. We kregen de operatie kamer, refractie ruimten etc. te zien. Ook een demonstratie van oogdrukmeting. Een methode die bij ons al jaren niet meer wordt toegepast. Naar onze maatstaven  zag het er niet geweldig uit.
4) Nesselbeck. Het oude kasteel (1563) ligt net buiten Kaliningrad en is omgebouwd tot een hotel. Men wilde ons trakteren op een heerlijke maaltijd.
5) Om 5.00 uur werden we bij de Dom afgezet en hebben we tot 10.00 uur in het Centrum rond gekeken. Het weer zat reuze mee en was het goed vertoeven in de stad.

4 Oktober:  55 pers., + 15 kinderen van de Kindergarten uit Kaliningrad.

5 Oktober  31 pers., en na de lunch hebben we tot 7.00 uur bij alle brillen die wij voor geschreven hebben de diameter van de glazen bepaald zodat die besteld kunnen worden.

Low Vision.
Elke dag waren er personen die een laag gezichtsvermogen hadden waar zelfs een sterke leesbril onvoldoende was om te kunnen lezen. Met een zelf gemaakte Russische leesproef werd de noodzakelijke vergroting bepaald. We hebben personen kunnen helpen met een vergrootglas en/of een standloep. (11x)  Bij 2 personen was de noodzakelijke vergroting die ze nodig hadden boven de 10x  Die konden we niet helpen omdat die een beeldschermloep nodig hadden om weer te kunnen lezen. Een beeldschermloep kan van 4-40x vergroten. Twee andere personen wilden niet met een optisch hulpmiddel gaan werken.

Conclusie.
We zijn zeer productief geweest in het  helpen van arme mensen met een inkomen € 150-200  per maand. Die als families vaak bij elkaar (moeten) wonen in één appartement. Velen  met een volkstuintje. Met onze ogen hebben we de omstandigheden daar bekeken en is het verschil tussen rijk en arm erg groot. Met een voldaan gevoel dat we goed werk hebben kunnen doen er van gemaakt hebben, met behulp van onze tolken, wat mogelijk was  kunnen we terug kijken naar een mooi resultaat… Wij hebben 392 mensen opgemeten en veel brillen voorgeschreven. Daarnaast hebben we de nodige mensen door gestuurd voor noodzakelijke medische hulp. We hebben het met elkaar uitstekend kunnen vinden!

Robert Bos, Frank Koole, Rob Rijnja en Karel de Vries.