Verslag Haïti (maart 2016)

Kaart in het midden plaatsen
Verkeer knop
Fietsend
Transit

Dr. Yeux in Haïti

Met een gemengd team van ‘Stichting Leer Anderen Helpen’ en ‘stichting Zienderogen’ vertrekken Jos Rademakers (oogarts), Cathrien Eggink (oogarts), Anna Randag (oogarts i.o.), Wim Mastbroek (OK-verpleegkundige), Maaike Jansen (optometrist) en Harriëtte Sietsma (optometrist) naar Haïti.

In Port-Au-Prince aangekomen rijden we via een 8-uur durende hobbelige busreis richting Port-au-Paix waar Annemarie, de Nederlandse dokter van het ziekenhuis in Passe Catabois, ons ophaalt. Eenmaal aangekomen in Passe Catabois, wacht Rob, manager van het ziekenhuis, ons op om ons de kamers van het gastenverblijf te wijzen. Na een warme nachtrust, met veel krekel- en voodoogeluiden, gebruiken we de zondagochtend om te acclimatiseren en het leren van een aantal Creoolse woorden die handig zijn voor het oogheelkundig onderzoek. Opvallend is hoeveel mensen, vooral kinderen, er op het terrein van de woning van Rob en het gastenverblijf komen voor water. Jerrycans worden gevuld en vervolgens op de ezels gebonden waarmee ze van verre gekomen zijn. Zondagmiddag wandelen we naar het ziekenhuis en krijgen we een rondleiding van Rob. Het ziekenhuis bestaat uit twee operatiekamers, een onderzoekskamer voor Annemarie en een onderzoekskamer voor de verpleegkundige Jacqueline. Rob laat zien hoe de elektriciteit in het ziekenhuis is geregeld en brengt ons vervolgens naar het gedeelte voor ‘Dr. Yeux’ (Dokter Oog), waar we onze spullen klaarzetten.

Op maandag beginnen we met de werkzaamheden. Er staan al meer dan honderd mensen te wachten op een bezoek aan ‘Dr. Yeux’. Zelfs zo dat bij de deur de mensenmassa moet worden tegengehouden om de boel ordelijk te laten verlopen. Een verpleegkundige i.o. van de locale bevolking zorgt voor de juiste persoonsgegevens, Rob neemt de anamnese in het Creools af en het werk voor het oogteam kan beginnen. Door de grote corruptie in het land waren we voorbereid door ingeslepen brillen met veel voorkomende sterktes mee te nemen om deze vervolgens aan te meten. Daarnaast meten we, na het werk op de poli, ’s avonds de brillen door die al verzameld waren bij het ziekenhuis in Passe Catabois. Samen met Annemarie, Jacqueline en Rob werken we dagen van zo’n 12 uur.

Op zaterdagmiddag brengt een wandeling, geleid door Arjan (Nederlandse docent) en Bende (Haïtiaanse vriend van Arjan en tolk), ons vanaf het gastenverblijf bij een mooi uitzicht, bananenplantages, aloë vera planten en de woningen van verschillende mensen. Tegelijk maakt de wandeling ons duidelijk wat de nood is in dit armste gebied van Haïti. Opvallend zijn ook de ‘rokende’ plekken, de plekken waar houtskool wordt gemaakt. We horen hoe het gebied in de laatste jaren achteruit is gegaan qua water, voedsel en gezondheid. Ook de cholera-epidemie heeft in het laatste jaar veel levens gekost.

Op zondag worden een aantal patiënten na het ondergaan van een staaroperatie gecontroleerd. De rest van de dag genieten we van een wandeling, kerkdienst, de prachtige oceaan en een koortje van Haïtiaanse meiden onder leiding van Arjan. Na deze rustdag zijn we opnieuw klaargestoomd voor een nieuwe werkweek met opnieuw vele patiënten. Ook in deze nieuwe werkweek is de hoge prevalentie van glaucoom en de grote aantallen analfabetisme opvallend. Door gebrek aan opleiding van de bevolking bleek zelfs het meten van de visus met de landolt-C ringen voor velen moeilijk te zijn. Ook werd de refractie vaak bemoeilijkt door het heel graag willen hebben van een bril. Na de laatste werkdag lopen we, onder het licht van de maan, terug naar het gastenverblijf. Na bijna twee weken werken, uren voor drie werkweken maken, evalueren we samen met Rob de werkzaamheden.

In totaal werden er 825 patiënten gezien, meer dan 350 brillen verstrekt aan mensen, die deze echt nodig hebben en worden er nog 32 brillen nagestuurd. Er werden 49 -vooral staar- operaties gedaan. Voor volgend jaar staan al mensen op de lijst om geholpen te worden.

Donderdag vertrekken we weer in de richting van de hoofdstad om de terugreis te beginnen. Annemarie brengt ons naar de opstapplaats voor de bus in Port-au-Paix. Onderweg zien we veel vrouwen lopen richting de stad, met ezels die houtskool vervoeren. Veel van hen lopen de hele nacht op blote voeten over gevaarlijke wegen. Annemarie vertelt dat íedere nacht vrouwen naar de stad lopen om het houtskool te verkopen op de markt. Vanaf Port-au-Paix reizen we met de bus naar Port-au-Prince. In Port-au-Prince zijn de gevolgen van de aardbeving nog goed te zien.

Al met al is deze missie geslaagd en kijken we met een tevreden gevoel terug met de gedachte aan de mensen die we hebben kunnen screenen en waar mogelijk hebben kunnen helpen aan beter zicht.

Maaike Jansen & Harriëtte Sietsma, 19 april 2016