Verslag de Krim (april 2008)

Het is geen grap deze keer. Maar op 1 april landde ik in het gezelschap van de opticiens George de Jong en John Moen op de luchthaven van Kiev, de hoofdstad van Oekraine. Wij keken uit de raampjes van ons toestel en zagen een reeks auto’s, gevolgd door de Auto waarin George Bush zat. Hij werd verwelkomd door President Victor Joesjenko. Bush probeerde het land voor de NATO te winnen. Maar enkele dagen later waren wij in de grote stad Sebastopol getuigen van een immense demonstratie tegen de NATO. Dit geeft goed aan, hoe groot de verdeeldheid is tussen de mensen: een deel kijkt naar het Oosten en een ander deel heeft het Westen als blikrichting. Hier zouden we van 1 tot en met12 april gaan werken onder aanvoering van Ella Ruban, onze (blinde) kontaktpersoon, die een zware missie in de Krim, waar wij sinds 2001 niet meer waren geweest, tot een groot succes zou maken.

Zoals altijd, ontvingen wij een uitnodiging van de Blindenbond. Ditmaal bezochten wij in hoofdzaak de sociale werkplaatsen, waar veel blinden en slechtzienden een mager loontje verdienen met eentonige arbeid. We waren werkzaam in de hoofdstad Simferopol en doorkruisten het schiereiland: we deden Sebastopol, Bachtschisaraj, Yalta, Kerch en Evratorija aan.

Overal armoede. Overal mensen die graag willen zien en soms de gehele dag wachten tot ze aan de beurt zijn. Bijna overal doen we ons werk in sterk verouderde en slecht onderhouden gebouwen. De omstandigheden zijn vaak primitief, maar de mensen allerhartelijkst, gastvrij en behulpzaam. Soms worden we ontvangen met bloemen, bonbons of een fles met een lekker drankje, dat als ‘medikament’ wordt aangeboden…

Tegen de 800 mensen hebben ons geconsulteerd; er moeten dus honderden brillen gemaakt worden, meestal met hoge sterktes. Op zondag ontvingen wij op verzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Welzijn een aantal vrouwen, dat zich als een soort Zonnebloemvrijwilligers inzet voor eenzame, oude en zieke mensen. Weldadig was het weer te ervaren, hoe lief en zorgzaam mensen zijn. Nergens hebben we honger of dorst geleden. We zijn thuis gekomen met veelzeggende dankbrieven en geschenken.

In Simferopol had ik een ontmoeting met de Esperanto-Club Verda Ondo. Ook in Yalta trof ik een verrassend groot aantal esperantisten. Daar werd me door Jefim Zajdman – als eerbetoon aan de activiteiten van ‘Zienderogen’ – de Eroschenko-medaille uitgereikt. Valsilij Eroschenko (1890 – 1952) kwam in Yalta blind ter wereld, leerde en propageerde Esperanto, legde zich toe op het Japans, waarin hij veel boeken publiceerde en groeide uit tot een vermaard vredesapostel, mensenrechtenactivist, schrijver en bevorderaar van blindenonderwijs. Enkele malen was verbanning zijn lot.

Op de laatste dag van ons verblijf deelde de voorzitter van de Blindenbond ons mede, dat het de President behaagd heeft ons voor onze inzet een gouden medaille op te spelden. Daarop staat te lezen: ‘Ereburger van de Autonome Republiek De Krim’. Ook het gemeentebestuur van Simferopol liet zich niet onbetuigd en kende de medaille van erkentelijkheid toe…

Het is u bekend, dat de Stichting Zienderogen al meer dan 41 jaar de strijd aanbindt tegen de onnodige blind- en slechtziendheid. Een probleem waar we steeds meer tegen aan lopen is niet, dat er geen oogartsen zijn in de landen die we bezoeken, maar dat er ondeskundig wordt geopereerd, zelfs als het een simpele staaroperatie betreft. Er meldden zich patienten, die door onze optometristen met de oogspiegel werden ‘gezien’, en dan werd er uitgeroepen: “Jacques, ze hebben er weer een puinhoop van gemaakt!” Een vorm van vermijdbare blindheid, als de oogarts zijn niet vak verstaat!

Een tweede probleem is het overschakelen op contactlenzen. We hebben een aantal keren het zo genoemde. ‘Kruidvateffekt’ gezien. Door het onzorgvuldig dragen van deze lenzen – zonder professionele begeleiding – lopen ogen onherstelbare schade tot volkomen blindheid op. Natuurlijk zijn deze lenzen, vooral voor slechtzienden die anders een bril met hoge sterkten moeten dragen, een uitkomst, naar het is niet zonder grote risico’s. Een tweede vorm van vermijdbare blindheid.

Nogmaals danken wij onze onvermoeibare Ella, die 23 jaar lerares Russische taal en literatuur was, maar haar baan verloor toen haar ogen het lieten afweten. Zij werkt nu ook op een sociale werkplaats en maakt voor honderd euro per maand wasknijpers of stopkontakten. Geestdodende arbeid in lawaaierige ruimten, waar mensen dicht op elkaar zitten. Werk voor mensen met een goede vorming is in heel Oekraïne niet voorhanden. Kortom, er is geen andere keus dan tussen thuis zitten of ‘gevangenisarbeid’ verrichten.

Onze beide specialisten gaan nu aan het werk om een lijst te maken van de te bestellen glazen. Een flink aantal opticiens in de regio zullen we dus weer moeten vragen of zij willen helpen brillen te maken.

Rest mij u – vooral ook George en John! – hartelijk te danken voor alle steun. Voorlopig hebben we medailles genoeg gehad om weer flink aan het werk te gaan! Zo groet ik u allen, ook namens Vera en onze bestuursleden Cor Dekker en Daan Simoons, allerhartelijkst met een steeds terugkerend TOT ZIENS,

Jacques Tuinder

[dcwsb inline=”true”]