Verslag Guinee (november 2011)

Op uitnodiging van Stichting Milly Mamoudou is Stichting Zienderogen van 13 tm 25 november 2011 in Guinee Conakry werkzaam geweest. Naast het aanmeten van brillen, werden er twee Afrikaanse burgers opgeleid in de optiek. Participanten waren: George de Jong, John Moen en Robert-Jan Korteland.

Klik hier voor het zeer smaakvolle fotoverslag!

Om 07.30 uur springen wij uit ons mandje en ik wil het licht aandoen. Geen licht. Dan maar de deur open, zodat er wat licht binnenkomt. Na aangekleed te zijn, stel je dan een korte broek en een shirtje voor, want het is hier ruim 30 graden! Om 09.00 komt Hamidou, werkzaam bij Alice en Henk, om te bespreken wat er van hem verwacht wordt. Hadiatou en hij zullen de optiekwinkel gaan runnen in de toekomst. Hadiatou is nog maar net terug uit Mauretanie, waar ze een tijdje meegelopen heeft bij een optometrist. Wij verwachten veel van haar. Hamidou weet nog niets van optiek en voor hem is alles nieuw. Ik stel voor iedere morgen, voor we alle mensen gaan meten een uur de tijd nemen om optiek-theorie te behandelen. Gedurende de dagen zal deze theorie een plekje moeten gaan krijgen en zullen we starten met praktijk, tijdens onze werkzaamheden overdag.

Eén van de eerste dagen hebben we een gesprek met de een hoge heer van het Ministerie van Volksgezondheid. De man is stug, stuurs en verre van sympathiek. Hij geeft aan dat de samenwerking tussen Milly Mamoudou en Zienderogen niet door kan gaan, wat inhoud dat dit het einde van onze missie is. In de statuten van Stichting Milly Mamoudou wordt niet verhaald over het bieden van medische hulp en is dus niet legaal. In de loop van het gesprek oppert George dat wij geen medische-, maar paramedische hulp bieden. Wij zijn optometristen en meten brillen aan. Er worden geen mensen medisch behandeld en er worden geen medicijnen voorgeschreven. We zullen niemand een strobreed in de weg liggen en door onze werkzaamheden zal niemand gedupeerd raken. Guinee zal na ons vertrek door veel ogen scherper en beter waargenomen worden. Iets in de man veranderd, zijn armen zakken en de statuten zakken langzaam naar beneden, totdat ze op tafel liggen. Wij krijgen goedkeuring om ons werk vanaf vandaag voort te zetten. Eenmaal buiten gekomen, vat John het gebeurde op zijn Amsterdams samen: “Goed, hij heeft zijn punt, wij ons zin, gaan we nou eindelijk eens doen waarvoor we gekomen zijn?”

Wat opvalt is dat er weinig myopen zijn hier. Bijna iedereen heeft een plus-sterkte nodig, hypermetropen dus. Natuurlijk zagen we weer veel abnormaliteiten: rode ogen door infecties, bacterien, ontstekingen. Vandaag hebben we twee personen met een carcinoom (kanker of een gezwel) in het hoornvlies gezien. Als je in het voorsegment (hoornvlies, iris, e.d.) geen afwijkingen ziet en je kunt met de oogmeting geen hogere gezichtsscherpte bereiken, dan is het bij onze stichting een gewoonte snel het netvlies te screenen met een oogspiegel en een vergrootlens. Het enige wat je kunt doen bij het vaststellen van een afwijking, is uitleg geven en adviseren naar een oogarts in de buurt te gaan voor therapie of stabiliseren van het ziektebeeld, tenminste als er geen Nederlandse oogarts tijdens de missie aanwezig is. Omdat we te maken hebben met een negroide bevolking, is het belangrijk rekening te houden met een ander beeld van het netvlies dan bijvoorbeeld blanke mensen. Bepaalde dingen zou je bij een blank persoon eerder als ‘suspect of niet pluis’ beoordelen, terwijl dit bij een negroide mens vaak bij het ras hoort. Frustrerend om te zien dat er zo veel mensen (zelfs op relatief jonge leeftijd) staar hebben. Niet de staar die je in Nederland ziet, maar echt een witte pupil, ofwel de persoon ziet alleen verschil tussen licht en donker.

Na een vet ontbijt gaan we meteen aan de slag. We verwachten in de middag een minder grote rij mensen. Veel mensen hebben hier in de middag ‘vrij’ om te bidden. Het valt wel op dat de mensen, zoals wij dat noemen, hun zondagse kleren aanhebben. Schattig, die kinderen met prachtige, door hun moeders genaaide kleding, met allemaal bonte kleuren. Toch hebben we een drukke middag en blijven de mensen binnenstromen.

Morgen gaan we weer van start. Ik wil nog even douchen en terwijl ik de kraan open wil draaien, breekt de knop af. Het water spuit uit de leiding en ik weet even niet wat ik moet doen. Ik besef dat er achter de hutten een tank met 20.000 liter water staat. Ik ren naar buiten, waar George en John nog aan een slaamutsje zitten. Het water loopt mijn slaapvertrek al in en George komt op zijn dooie gemak binnenwandelen met een stokje, welke hij naast de hut gesprokkeld heeft. Het duwt hem in de leiding en met een ruk draait hij de aanvoer dicht. Ik ga maar slapen zonder te douchen.

Vannacht heeft het behoorlijk geregend en als ik in de vroege ochtend naar buiten kijk druppelt het nog behoorlijk. Na het ontbijt ga ik kijken hoeveel mensen er al zitten te wachten. De rij is niet zo lang als de andere dagen. We beginnen een rustige dag. Na een paar dagen is het ook fijn eens wat meer tijd te hebben voor de mensen. George heeft deze ochtend tijd gereserveerd om Hamidou en Hadiatou, de stappen van een oogmeting aan te leren in de praktijk. Ik kan het op deze manier ook gemakkelijk, maar aan het einde van de ochtend klaart het weer op en wordt het snel drukker. Het is een fijne dag om te meten. Op één of andere manier zijn er vandaag minder mensen met staar of abnormaliteiten en dan loopt het sneller door en kun je meer mensen blij maken met een bril.

Afgelopen dagen hebben zo’n 800 mensen onderzocht en 512 brillen aangemeten.Nu rest ons nog de taak: De brillen maken en distribueren naar Guinee! Gelukkig hebben we goede contacten in de Nederlandse optiekwereld en zijn er diverse collega’s die ons hier altijd weer gratis mee willen helpen. Bedankt hiervoor!

Robert-Jan Korteland

[dcwsb inline=”true”]