Zienderogen ondekt onnodige blindheid in… Rusland

Twee weken van hun vacantie hadden zij er voor over. Jan Pluimert en Fred van der Schalie, vrijwilligers van de in Heemskerk gevestigde Stichting Zienderogen, hebben van 1 t/m 15 november honderden arme mensen in Kaliningrad (hoofdstad van het vroegere Oost-Pruisen, toen nog Konigsberg geheten) aan een goede bril geholpen. Drie dagen lang zagen zij slechtziende leden van de Blindenbond en helaas moesten zij aan de lopende band oogpatienten teleurstellen. Zij werkten ook in diverse tehuizen voor bejaarden en invaliden en stelden uiteindelijk vast, dat er in Rusland veel mensen door een oogarts zouden kunnen worden geholpen. Maar het is slecht gesteld met de gezondheidszorg in dat land, zo werd er telkens opnieuw vernomen. De gehele dag klonk het: “U heeft staar, en wij kunnen u jammer genoeg niet van dienst zijn!”

Jacques Tuinder, voorzitter van Zienderogen, was tot voor kort de mening toegedaan dat onnodige blindheid – drie op de vier blinden zouden niet visueel gehandicapt behoeven te zijn! – zich in hoofdzaak beperkt tot landen in Afrika en Azië. Daar heeft de stichting in de loop van 42 jaar tal van projecten gerealiseerd. Zo werd er in Kameroen een compleet oogziekenhuis met een eigen O.K. voor de oogarts gebouwd.

Het team van Zienderogen, heeft alom te horen gekregen, dat oogartsen in het algemeen de behandeling van oudere mensen ‘niet interessant’ vinden. “Ze willen graag geld verdienen en zijn er niet op uit de armen te dienen!” vertelde een arts in een tehuis voor meervoudig gehandicapte kinderen, dat ook werd bezocht. Pluimert en Van der Schalie zijn tot de bevinding gekomen, dat er niet zelden oogoperaties onnodig mislukken; patienten moeten dan veel betalen en hebben na de ingreep nog minder licht in de ogen dan daarvoor. Ook opticiens verstaan of beoefenen hun vak niet altijd goed en maken brillen waardoor slechtzienden nauwelijks of niet optimaal kunnen zien.

De Stichting Zienderogen, wederom gesteund met een subsidie van de gemeente Heemskerk, is in de zestiger jaren begonnen met gelden in te zamelen voor rijdende oogklinieken in Kenya en Malawi. De vraag dringt zich op: gaat het straks zo ver komen, dat er plannen moeten worden gemaakt om ‘eye-camps’ te organiseren in Kaliningrad en omgeving? Het is dezelfde vraag als: waar begint nu eigenlijk de Derde Wereld?

Jacques Tuinder: “Graag hadden we ook willen werken in de strafgestichten, maar de autoriteiten in Moskou gaven daartoe geen toestemming. ‘Er mogen uitsluitend buitenlanders in onze gevangenissen komen, wanneer ze een strafbaar feit hebben gepleegd!’ werd het team duidelijk gemaakt. Nou, daartoe waren de beide opticiens niet over te halen…”.

De terugreis naar Nederland werd – alle dankbrieven en andere documenten ten spijt – met 4,5 uur verlengd, omdat er zolang voor de russisch-poolse grens moest worden gewacht!