Eindejaarsbrief 2010-2011

Welkom

Laat ik het nieuwe jaar beginnen met een positief geluid. Het zijn geen onthullingen van geheime documenten, maar het betreft een bericht, dat kopt met: “Blindheid wereldwijd in zes jaar afgenomen met 12 procent”. Volgens nieuwe, voorlopige, cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), bekend gemaakt op een in Geneve georganiseerde bijeenkomst in het kader van World Sight Day, leven er ruim 285 miljoen mensen onder ons met een visuele handicap. Was er in 2004 nog sprake van 45 miljoen blinden, zes jaar later, dus in 2010, zou dat aantal gedaald zijn tot 39.8 miljoen.

Ik citeer: “Hoewel er veel is bereikt, blijft het de uitdaging voor VISION 2020 om de belangrijkste oorzaken van vermijdbare blindheid uit te bannen voor het jaar 2020. Bijna de helft van alle slechtziendheid is het gevolg van ongecorrigeerde refractie-afwijkingen (zoals bijziendheid), wat in de meeste gevallen te verhelpen is met een bril. ”

Onze stiching heeft het afgelopen jaar een wel bescheiden maar niet onbelangrijke bijdrage geleverd in een zestal landen, t.w. Sri Lanka (februari), Mauritanie (maart), West-Oekraine (april), Marokko (juli), Congo (september) en Kaliningrad (november). In totaal hebben zich 24 vrijwilligers, onder wie 2 oogartsen en 17 opticiens ingezet. Honderden mensen konden we helpen aan een bril-op-maat of anderszins.

Ook in Albanië, waar we reeds vanaf 1994 betrokken zijn bij het wel en wee van de blinden- en slechtziendenschool in de hoofdstad Tirana (we werden daarvoor, zoals bekend, ook onderscheiden!) zijn we weer een stap verder gekomen met de nieuwbouwplannen, die het invoeren van voortgezet onderwijs moeten mogelijk maken. Cor en Edwin Dekker hebben in september, toen ik zelf in Kinshasa was, Zienderogen bij de officiele feestelijke opening vertegenwoordigd. We kregen ook een mooie dankbrief van de Ambassade van het Koninkrijk der Nederlanden, waarin de heer Erik van Oudheusden namens de ambassade dankt voor al onze inspanningen: voor de financiele en materielesteun voor het weesinstituut (sic! lees: blindenschool) en voor het braille materiaal. De heer Hajri Mandri, directeur van de school, bedankt ons hartelijk voor de door u mogelijk gemaakte bijdrage van 75.000 euro.

Duidelijk is dat Afrika dit jaar centraal gestaan heeft. In Mauritanie zijn we een weduwe met zeven kinderen, van wie drie blind en een zowel verstandelijk gehandicapt als slechtziend, op het spoor gekomen. Het gezin woonde op een afstand van 350km van de blindenschool in Nouakchott en is nu verhuisd, zodat de blinde kinderen onderwijs kunnen volgen. Zienderogen heeft de verhuizing bekostigd en neemt de kosten van huishuur en levensonderhoud voor zijn rekening.

In Congo hebben we nu bij elkaar elf kinderen van de blindenschool MIDIBAR geadopteerd, vijf oorlogswezen en vijf door de familie verstoten kinderen. Tijdens onze missie ontdekten wij een bijna blinde 10-jarige jongen, Gloire geheten, voor wie wij plaatsing (financieel) met onmiddellijke ingang mogelijk gemaakt hebben. We hielpen de school tijdens onze aanwezigheid ook met een aantal leermiddelen. Verdere steun is echt dringend nodig. De onderwijsgevenden ‘verdienen’ een dollar per dag, het onderkomen dat voor internaat doorgaat, is met geen pen te beschrijven. Mensonwaardig. Triest. Om te huilen! Overigens krijgen de kinderen maar 1 maaltijd per dag! Vaak is er ook geen stroom, als er les gegeven wordt.. .

In de stad Mbanza-Ngungu kunnen 200.000 inwoners geen beroep doen op een oogarts of opticien. Die hoef je daar niet te zoeken, reden waarom wij volgend jaar een brede missie gaan opzetten met in elk geval enkele oogartsen. En geregeld bereikt ons de vraag: “wanneer komen jullie nou? ” Maakt u het ons weer mogelijk?

Ergens las ik: “Het is gemakkelijk om te beweren dat mensen anderen niet helpen, omdat zij zich niet bewust zijn van wat er in de wereld gebeurt. Maar misschien is het probleem dat ze zich te veel bewust zijn. In een wereld vol eindeloze ellende kun je gemakkelijk zo overweldigd worden dat je niets doet. Of je kunt op een of andere manier een toevallige, willekeurige keuze maken”. De vraag kwam toen bij me op: hoe maak je een keuze uit de stroom van problemen waaraan je je verplicht voelt iets te doen: door een brief te sturen, een girootje uit te schrijven of je in het vrijwilligerswerk te storten?

Wat denkt u ervan, trouwe zienderogenden? Ik dank u oprecht voor al uw brieven en girootjes (met soms lieve en waarderende aansporingen). Ik dank alle vrijwilligers, die zich steeds weer opnieuw inzetten en geconfronteerd worden met armoede, honger, onmacht, corruptie, burocratie, maar toch, meestal in hun vrije tijd, con amore, met hart en ziel doorgaan, ook in de moeilijkste omstandigheden.

Mij sprak een artikel in De Volkskrant (3 december) onder de titel CONSUMEREN ALS ONTWIKKELINGSHULP erg aan. “De westerse consument koopt een product en iemand in de derde wereld wordt geholpen, met schoon drinkwater of zonne-energie. ” Gesproken wordt van een KOOP WAT, GEEF WAT-initiatief. Voorbeelden: koop een hemd dat nader is dan de rok en doneer een schooluniform voor een blind kind; koop een lekkere fles wijn en doneer proostend een fles water; koop een zonnebril, doneer een leesbril. – Wat vind u van zo’n ONE for ONE hulp of, met een nieuw woord, van dit soort ‘filantro-kapitalisme’? Het moet inmiddels duidelijk zijn, na ruim 44 jaar actie voeren, waar Zienderogen staat. .. Ja, wij staan ook machteloos tegenover al die onnodige blind- en slechtziendheid in de wereld. Wij beseffen dat goed, maar ga niet bij de pakken neerzitten!

Uit de mond van een zogenaamde Afrikakenner heb ik eens opgetekend: “Als het over Afrika gaat, zien we altijd weer armoede, hongersnood en burgeroorlog. Maar dat is niet het echte Afrika. In werkelijkheid is Afrika een continent met overal business, economische groei en veel potentieel. ” Dat heb ik in september jl. in twaaf 12 dagen Congo helaas (nog) niet kunnen konstateren!

Op 23 oktober vond de ‘Nacht van de Geschiedenis’ plaats. Er waren vijf genomineerden, en terecht werd de Libris Geschiedenisprijs 2010 toegekend aan David van Reybrouck voor zijn monumentale en magistrale werk ‘CONGO, een geschiedenis’. Ik kan het boek van harte bij u aanbevelen. Het laat zien door welke nacht Congo gegaan is, en dat het nog steeds nacht is. Mogelijk kunnen wij de komende dagen voor een paar lichtpuntjes zorgen?

Toen ik vijf jaar was (1938: crisisjaren!) schreef Lydia, een van de dochters van oogarts Zamenhof, zelf een overtuigd esperantiste en volgelinge van de profeet Bahai Ulla (‘glans van God’), een brief naar iemand, die het niet meer zag zitten. “Laat de moed niet zakken, als je soms zelfs het Doel uit het oog verliest, dat zich van je schijnt te verwijderen; als van de aarde opstijgende wolken soms zelfs de glans van de eeuwige Zon verhult. En die wolken met de aarde als afzender zijn nu veel compacter dan ooit. Alle machten van de nacht schijnen zich in te spannen om de weg naar de Zon te versperren. Die in de nacht opererende machten kunnen nu nog zegevieren, maar niet lang meer. Er bestaat geen duisternis die het van de Zon kan winnen!”

Het ‘gekerstende’ Zonnewendefeest komt er aan, Feest van het Licht. Er is hoop, want er wordt een Nieuwe Mens geboren. Ik wens u toe het jaar 2010 hoopvol af te sluiten en 2011 hoopvol te beginnen. Veel dank en graag TOT ZIENS in een stralend nieuw jaar! Ook namens Vera en het bestuur van de Stichting Zienderogen,

Jacques Tuinder