De focus op Sri Lanka

Het levenswerk van Jacques Tuinders ‘Zienderogen’ wordt op veel schouders gedragen. En dan bedoel ik niet alleen door de vele weldoeners, zoals Jacques zijn sponsors noemde, maar vooral ook de mensen die -vrijwillig- hun paramedische knowhow aanwenden om onnodige blindheid in derde wereldlanden te bestrijden. Die het vliegtuig pakken en gewapend met (antieke) pasdoos en een hoeveelheid monturen een andere wereld en cultuur induiken. Een wereld vol armoe met minimale medische voorzieningen en vaak zonder ook maar enige luxe. Eén van die frequente buitenlandgangers is Eli Hossevoort. Elias Antoine Hossevoort om precies te zijn. Opticien te Arnhem. We reizen af naar de Veluwezoom waar we op de Geitenkamp Optiek Foto Berndsen vinden, de winkel waarin Eli met zijn vrouw de scepter zwaait. We worden hartelijk welkom geheten door de 63-jarige welbesnorde uitbater van het pand en onder het genot van koffie en thee steekt Hossevoort van wal.

In 1994 ontmoet een collega van Eli’s vader tijdens een vakantie Jacques, die op zoek is naar een ‘maffe’ opticien die het aandurft om in een oorlogsgebied ogen te gaan meten. “Ik weet er wel een”, is het antwoord van Hossevoort sr. En voor hij het weet verdiept Hossevoort jr. zich in de atlas om te zien waar Sri Lanka ook al weer ligt. In 1995 vertrekt Eli voor de eerste keer met Jacques naar Batticaloa aan de oostkust van Sri Lanka met meetapparatuur en een koffer vol gebruikte monturen. Vijf jaar daarvoor zijn de Engelsen verdreven en woedt er nu een burgeroorlog tussen de Tamil tijgers en het regeringsleger. Zonder geloofsbrieven van het ministerie van Buitenlandse Zaken en het Nederlands consulaat in Colombo is het onmogelijk om het Tamilgebied binnen te komen. De mannen  passeren vanaf het vliegveld 23 roadblocks, waar ze elke keer weer alle bagage moeten uitpakken en de meegevoerde apparatuur moeten uitleggen. De witte jassen die ze aan hebben helpen daar wat bij… Zo komen ze dan bij de reeds bestaande Dharisanam blindenschool en de oude Engelse villa, waar een klein internaat in is gevestigd. Ze slapen in hutjes zonder elektriciteit  en stromend water en worden regelmatig uit hun slaap gehouden door het geknetter van machinegeweren. Ook komt het voor dat ze op plekken slapen, waar met fakkels gewapende jongens om hun hut zitten ter bescherming tegen de wilde olifanten…

Maar er is een begin gemaakt. Het werk in en voor het door een Sri Lankaanse esperantiste uit de vergetelheid gerukt blindenschooltje is begonnen. Eli en Jacques komen er meerdere malen en breiden de werkzaamheden uit. In 1999 doen ze een aanbetaling (contant) van 25.000 roepies (ca $ 200,00) voor een stuk grond van welgeteld één hectare. Daar wordt een nieuw internaat opgebouwd en de villa wordt voor het symbolische bedrag van 1 roepie van de hand gedaan. Met financiële hulp van Zienderogen en Wilde Ganzen wordt een compleet nieuwe blindenschool uit de grond gestampt, waar 35 blinde (wees) kinderen hun opleiding krijgen. Intussen is Eli een eigen stichting begonnen onder de paraplu van Zienderogen ‘Oogproject Sri Lanka’ om sponsorgelden binnen te halen. Elk jaar probeert  hij € 6000,00 bij elkaar te schrapen om de volgende missie te betalen.

De afgelopen zes keer (!) is hij vergezeld door zijn dochter Roekiatie. Ze verleent hand- en spandiensten, beheert de ‘brillenwinkel’ en zorgt voor een natje en een droogje. En vooral dat laatste is haar wel toevertrouwd omdat ze normaal als chef kok door het leven gaat! In Sri Lanka valt ze op, een blonde reuzin wordt er niet vaak gezien. Vaak werken ze zonder airco in temperaturen die de 40⁰ Celsius overschrijden. Dat nemen ze voor lief, een groter probleem is het opladen van de accu’s voor de apparatuur. Het elektriciteitsnet schommelt ’s avonds tussen de 90 en 110 Volt en er wordt geëxperimenteerd met (zelfgemaakte) zonnepanelen. Laat ze maar schuiven die Hossevoorts.

Eli zit inmiddels al 47 jaar in het vak, maar is van méér markten thuis. Heeft ook de fotovakschool met goed gevolg doorlopen en runt dus naast de brillenwinkel een fotozaak. Hij verkoopt nog steeds filmrolletjes, fotopapier en chemicaliën voor de liefhebbers die grote afstanden afleggen om hun inkopen op de Geitenkamp te doen. Daarnaast (letterlijk) heeft hij een drogisterij, de rang van chef de fourneau bij Cuisine Culinair Nederland, weet bestuurlijk van de hoed en de rand door het bekleden van diverse voorzitterschappen en vindt toch nog tijd om één keer per jaar naar Sri Lanka af te reizen. Mijn vraag is dan ook: “Waarom doe je dit eigenlijk?” Het antwoord is simpel: “Ik ben er ooit mee begonnen en kan er niet meer mee ophouden. Het is een soort virus. Als je voor relatief weinig geld véél kan doen voor de mensen, dan moet je dat blijven doen!” Een motto dat als muziek klinkt in de oren van de ‘Zienderogenden’, maar dat nog veel meer licht brengt in de ogen van de Sri Lankaanse bevolking, waar de plaatselijke oogarts 1 op 500.000 loopt. Met smaakt vertelt Hossevoort dat vorig jaar nog een refractie-unit van 1400 kilo met alles erop en eraan naar SriLanka is verscheept. Gratis. Fijn als je netwerkjes hebt!

En dat netwerken begint al wanneer je de winkel binnenstapt, overal liggen keurig ingesealde knipsels over het werk in Sri Lanka. Er draait constant een promotiefilmpje waarop de werkzaamheden zijn te zien. Er hangt een bordje boven de toonbank dat vertelt dat men voor slechts € 25,00 een bril ‘adopteert’, maar ook kleinere bedragen zijn van harte welkom, alle beetjes helpen. In een glazen ‘spaarpot’ zie ik muntjes en enkele briefjes. We nemen afscheid van een bevlogen man. Een man met een virus. Met oog voor de mensen in Sri Lanka.

© Nico Mulder

[dcwsb inline=”true”]

De Wilde Ganzen, een initiatief van de gezamenlijk kerken, vestigden iedere week de aandacht op een hulpproject dat dringend een steuntje in de rug kon gebruiken. In de al jaren bekende televisiespotjes van de Ikon werd op zondag 21 februari 1999 het doel van Zienderogen belicht, gevolgd door de oproep hiervoor een bedrag te storten. Bovendien werd in Heemskerk een oecumenische Ikon-kerkdienst gehouden en werd daar begin februari huis-aan-huis voor Zienderogen gecollecteerd. Dit leverde het enorme bedrag op van ƒ 148.000,- en met daarbij een bijdrage van ƒ 75.000,- van de toenmalige minister Pronk, kon er spoedig worden begonnen met de bouw van het internaat.

 

In 2005 werd de blindenschool in Batticaloa geopend. Zonder steun van Wilde Ganzen, Heemskerk en alle trouwe donateurs van Stichting Zienderogen was dit nooit gelukt. Hulp is nog steeds hard nodig: de Tsunami van heeft grote verwoestingen aangericht in deze regio.